مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری مطالعات شهر ایرانی-اسلامی 2228-639X 16 62 2026 10 10 Assessing the Vitality of Women in Urban Environments from the Perspective of Architectural Design Quality Case Study: Public Spaces of Hamedan City سنجش سرزندگی زنان در محیط‌های شهری ازمنظر کیفیت طراحی معماری (نمونه موردی: فضاهای عمومی شهر همدان) 101 116 fa رویا صادقی فرشته نازنین زمانی دانشگاه عمران و توسعه همدان 2026 2 21 <p>Women’s vitality in urban public spaces is an important indicator of urban quality of life and social sustainability, as it contributes to social presence, urban interaction, and equitable use of public environments. Despite its significance, there is still limited understanding of how different dimensions of architectural design quality influence women’s vitality in Iranian cities. This study aims to assess women’s vitality in urban environments from the perspective of architectural design quality, with a focus on public spaces in Hamedan. The research is applied in purpose and descriptive-correlational in method. First, the key indicators of architectural design quality were extracted through a systematic review of the literature and classified into five dimensions: physical, social, psychological, environmental, and functional. Then, the required data were collected through a researcher-made questionnaire and field survey among women using public spaces in Hamedan. The validity of the instrument was confirmed by expert judgment, and its reliability was verified using Cronbach’s alpha coefficient. The data were analyzed using SPSS. The findings indicated a positive and significant relationship between architectural design quality and women’s vitality. The results also showed that all five dimensions of architectural design quality are associated with women’s vitality; however, the psychological, social, and functional dimensions play a more prominent role in explaining it. Accordingly, improving the architectural design quality of public spaces through simultaneous attention to physical, social, psychological, environmental, and functional dimensions can enhance women’s presence, satisfaction, and vitality in urban environments.</p> <p>سرزندگی زنان در فضاهای عمومی شهری یکی از شاخص&zwnj;های مهم کیفیت زندگی شهری و پایداری اجتماعی محسوب می&zwnj;شود و نقش تعیین&zwnj;کننده&zwnj;ای در ارتقای حضور اجتماعی، تعاملات شهری و بهره&zwnj;مندی برابر از فضاهای عمومی دارد. با وجود اهمیت این موضوع، هنوز شناخت جامعی از تأثیر ابعاد مختلف کیفیت طراحی معماری بر سرزندگی زنان در شهرهای ایران وجود ندارد. مقاله حاضر براساس پژوهشی با هدف سنجش سرزندگی زنان در محیط&zwnj;های شهری ازمنظر کیفیت طراحی معماری و شناسایی ابعاد مؤثربر آن در فضاهای عمومی شهر همدان تدوین شده است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی-همبستگی است. در مرحله نخست، شاخص&zwnj;های مؤثربر کیفیت طراحی معماری از طریق مرور نظام&zwnj;مند منابع موجود استخراج و در پنج بعد کالبدی، اجتماعی، روان&zwnj;شناختی، محیط زیستی و کارکردی طبقه&zwnj;بندی شدند. سپس داده&zwnj;های مورد نیاز از طریق پرسشنامه محقق&zwnj;ساخته و پیمایش میدانی در میان زنان استفاده&zwnj;کننده از فضاهای عمومی شهر همدان گردآوری شد. روایی ابزار با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید و داده&zwnj;ها با استفاده از نرم&zwnj;افزار SPSS تحلیل شد. نتایج نشان می&zwnj;دهد بین کیفیت طراحی معماری و سرزندگی زنان رابطة مثبت و معناداری وجود دارد و تمامی ابعاد پنج&zwnj;گانه کیفیت طراحی معماری بر سرزندگی زنان تأثیرگذار هستند. در این &zwnj;میان، ابعاد روان&zwnj;شناختی، اجتماعی و کارکردی نقش برجسته&zwnj;تری در تبیین سرزندگی زنان دارند. بر این &zwnj;اساس، ارتقای کیفیت طراحی معماری فضاهای عمومی از طریق توجه هم&zwnj;زمان به ابعاد کالبدی، اجتماعی، روان&zwnj;شناختی، محیط&zwnj; زیستی و کارکردی می&zwnj;تواند زمینة افزایش حضور، رضایت و سرزندگی زنان در محیط&zwnj;های شهری را فراهم آورد.</p>

http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179