iics-140507181414050718143537CMV Verlagkhoffmann@cmv-verlag.comCMV VerlagIranian Islamic City studiesiics2228-639X101020261662MarjanKarimpourshiraziHosseinKalantari KhalilabadMohammad RezaRezai1010202613010.66224/iics.41976.16.62.1http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/41976احمدی، حسام‌الدین؛ صالحی کاخکی، احمد و نوروززاده چگینی، ناصر. (1395). مقدمه‌ای بر مطالعه و شناخت باغ‌های اردشیرخوره (گور) در دوره ساسانی و اوایل اسلامی. اثر، 37 (75)، 3-18. اخوان مقدم، زهره و حاجی‌ابوالقاسم دولابی، فاطمه. (1397). معناشناسی واژه طوبی با تکیه بر محور هم‌نشینی و جانشینی. پژوهش‌های زبان‌شناختی قرآن، 7 (2)، 67-84. امان‌اللهی بهاروند، اسکندر. (1392). تأثیر فرهنگ بر انسان و طبیعت، شیوۀ زیست انسانی و پیامدهای آن. تهران: آگاه. انصافی، مصطفی و احمدوند، شجاع. (1398). دین و دولت در عهد ساسانی؛ درآمدی بر الهیات سیاسی زرتشت. رهیافت‌های سیاسی و بین‌المللی، 11 (1)، 34-54. بامداد، علی و مهرابی، محمد. (1396). مروری بر مفاهیم باغ ایرانی از منظر قرآن. کنفرانس پژوهش‌های معماری و شهرسازی اسلامی و تاریخی ایران. بمانیان، محمدرضا؛ انصاری، مجتبی؛ نقره‌کار، عبدالحمید و وثیق، بهزاد. (1390). حکمت عناصر معماری منظر در بهشت قرآنی با تأکید بر سوره مبارکه الرحمن. صفه، 21 (53)، 5-14. ترابی، زهره و اسدی، شهرام. (1397). نمود عینی عرفان و وحدت وجود در باغ ایرانی (مورد مطالعه باغ تخت شیراز). عرفان اسلامی، 55. جوادی آملی، عبدالله. (1396). مفاتیح‌الحیات. قم: مرکز نشر اسراء. حاجتی شورکی، سیدمحمد و حسینی قلعه‌بهمن، سیداکبر. ( 1395). بررسی حقیقت مرگ در دین زرتشت. معرفت ادیان، 7 (3)، 115-132. حمزه‌نژاد، مهدی؛ سعادت‌جو، پریا و انصاری، مجتبی. (1393). بررسی تطبیقی باغ‌سازی ایران در دوران ساسانی و اسلامی براساس توصیف‌های بهشتی. مطالعات معماری ایران، شماره، 3 (5)، 57-79. خراشادی، شکوه و باصفا، حسن. (1396). معناکاوی نوسانات مذهبی نمود‌یافته در نگارکندهای صخره‌ای ساسانی. پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران، 7 (14)، 103–122. https://doi.org/10.22084/nbsh.2017.7757.1341. ذوالفقاریان، فاطمه. (1400). پدیدار زیست‌محیطی در اندیشه سیاسی ایران باستان. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 13 (3)، 131-156. https://doi.org/10.22035/isih.2021.37. سلگی، محسن و احمدوند، شجاع. (1397). نسبت آرمان و واقعیت در اندیشه سیاسی زرتشت، مانی و مزدک در دوره ساسانی. پژوهشنامه علوم سیاسی، 13 (2)، 7-32. صادقی فدکی، سیدجعفر. (1395). پژوهشی در قواعد فقهی قرآن و گستره آن. پژوهش‌های فقهی، 12 (1)، 37-72. https://doi.org/10. 22059/jorr.2016.58012. طشت‌زر، فریبا؛ حیدری، حسین و روحانی رصاف، جواد. (1391). دین و مدرنیته از نگاه آنتونی گیدنز. پژوهشنامه ادیان، 6 (11)، 91-116. عابدی سروستانی، احمد؛ شاه‌ولی، منصور و محقق داماد، سیدمصطفی. (1386). ماهیت و دیدگاه‌های اخلاق زیست‌محیطی با تأکید بر دیدگاه اسلامی. اخلاق در علوم و فناوری، 2 (1 و 2)، 59-72. عرب، حسنعلی و صادقی، حسین. 1392. برآورد درآمدهای مالیاتی دولت ساسانی (براساس مدارک باستان‌شناسی و منابع تاریخی). پژوهشنامه تاریخ، 8 (32)، 89-111. عروج‌نیا، پروانه و هوشنگی، لیلا. (1395). متون دینی زرتشتی و محیط‌زیست: نقش انسان در آبادانی زمین و طبیعت. پژوهشنامه ادیان، 10 (20)، 111-131. علیزاده شوشتری، عباس؛ شبیری، سیدمحمد؛ جمشیدی‌راد، محمدصادق و محمدی، ناصر. (1398). مدل ادب محیط زیست و تبیین اهداف آموزش محیط زیست براساس دیدگاه اسلامی «مادر بودن زمین». مسائل کاربردی تعلیم و تربیت اسلامی، 4 (14)، 69-106. https://doi.org/10.29252/qaiie.4.4.69. فرشچیان، امیرحسین و شجاری، مرتضی. (1396). بررسی و نقد دیدگاه دکتر نصر در باب معماری اسلامی و ویژگی‌های آن. حکمت معاصر، 8 (3)، 91-110. محقق داماد، سیدمصطفی. (1390). الهیات محیط‌زیست (گزارشی از آرمان‌شهر علامه اقبال لاهوری). اخلاق زیستی، 1 (1)، 171-192. https://doi.org/10.22037/bioeth.v1i1.14018. مسعودی‌فر، امید. (1396). سرآغاز کشاورزی نظام‌مند در ایران براساس تحقیقات باستان‌شناسی و مرور وضعیت آن در دوران تاریخ باستانی. باستان‌شناسی ایران، 13، 46-61. مشهدي‌زاده دهاقانی، ناصر. (1390). تحلیلی از ویژگی‌های برنامه‌ریزی شهری در ایران. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران. نصر، سیدحسین. (1385). در جست‌وجوی امر قدسی: گفت‌وگوی رامین جهانبگلو با سیدحسین نصر. ترجمه سیدمصطفی شهرآیینی. تهران: نشر نی. نقره‌کار، عبدالحمید؛ حمزه‌نژاد، مهدی و رنجبرکرمانی، علی‌محمد. (1388). درآمدی بر هویت اسلامی در معماری و شهرسازی. تهران: پیام سیماگران. Abu Sayem, M. (2018). Religious Understanding of Nature and Influence of Geographical Environment on Shaping Religious Beliefs and Practices within Christianity and Islam. KARSA: Journal of Social and Islamic Culture, 26(2), 195-214. https://doi.org/10.19105/karsa.v26i2.1777. Albritton Jonsson, F. (2012). The Industrial Revolution in the Anthropocene. The Journal of Modern History, 84(4), 1023-1040. https://doi.org/10.1086/666049. Attfield, R. (1983). Christian Attitudes to Nature. Journal of the History of Ideas, 44(3), 369-386. https://doi.org/10.2307/2709172. Botica, A. (2013). Weather, Agriculture, and Religion in the Ancient Near East and in the Old Testament. Perichoresis, 11(1), 97-124. https://doi.org/10. 2478/perc-2013-0005. Certomà, C. & Tornaghi, C. (2015). Political Gardening: Transforming Cities and Political Agency. Local Environment, 20(10), 1123-1131. https://doi.org/10.1080/13549839.2015.1053724. Chidester, D. (2018). World Religions in the World. Journal for the Study of Religion, 31(1), 41-53. https://doi.org/10.17159/2413-3027/2018/v31n1a2. Count of Bethlen, S. (2018). The Role of Calvinism in the Development of Modern Economy. Civic Review, 14(Special Issue), 352-366. https://doi.org/10.24307/psz.2018.0423. Dandamayev, M. A. (1997). Economy III. In the Achaemenid Period. Encyclopaedia Iranica, 8(1), 101-104. Ekinci, Z. & Sağlam, H. (2016). Meanings and Social Roles of the Republic Period Urban Parks in Ankara. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 216, 606-613. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.12.038. Fakour, M. (2000). Garden V. Achaemenid Period. Encyclopaedia Iranica, X(3), 297-298. Gare, A. 1996. Nihilism Inc. Environmental Destruction and the Metaphysics of Sustainability. Como, NSW, Australia: Eco-Logical Press. Golombek, L. (2000). Garden VI. Islamic Period. Encyclopaedia Iranica, X(3), 298-305. Gottlieb, R. S. (2006). Introduction: Religion and Ecology—What Is the Connection and Why Does It Matter? In: Taylor, B. (ed.). The Oxford Handbook of Religion and Ecology. Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780195178722.003.0001. Güner, S. (2018). Evaluation of the Evolution of Green Management with a Kuhnian Perspective. Business Research, 309-328. https://doi.org/10.1007/s40685-017-0049-8. Hackett, C., Stonawski, M., Tong, Y., Kramer, S., Shi, A. F., & Fahmy, D. (2025). How the global religious landscape changed from 2010 to 2020. Pew Research Center. https://doi.org/10.58094/fj71-ny11. Harvey, R. (2020. Qur’anic Values and Modernity in Contemporary Islamic Ethics. In: Hashas, M. & al-Khatib, M. (eds.). Islamic Ethics and the Trusteeship Paradigm: Taha Abderrahmane’s Philosophy in Comparative Perspectives. Leiden: Brill: 150-169. https://doi.org/10.1163/9789004438354_009. Hesamifar, A. (2012. Islamic Ethics and Intrinsic Value of Human Being. Journal of Philosophical Investigations, 6(11), 109-119. Jain, P. (2025). Farming and Flora in Jainism. Worldviews: Global Religions, Culture, and Ecology, 29(2), 1–10. https://doi.org/10. 1163/15685357-02902006. Janick, J. (2013). Horticulture and Art. In: Dixon, G. R. & Aldous, D. E. (eds.). Horticulture: Plants for People and Places. Dordrecht: Springer: 1197-1223. https://doi.org/10.1007/978-94-017-8560-0_10. Jenkins, W. & Chapple, C. K. (2011). Religion and Environment. Annual Review of Environment and Resources, 36, 441-463. https://doi.org/10.1146/annurev-environ-042610-103728. Kamali, M. H. (2012). Environmental Care in Islamic Teaching. ICR Journal, 3(2), 261-283. https://doi.org/10.52282/icr.v3i2.555. Koehrsen, J., Blanc, J. & Huber, F. (2022). How “green” can religions be? Tensions about religious environmentalism. Zeitschrift für Religion, Gesellschaft und Politik, 6(1), 43–64. https://doi.org/10.1007/s41682-021-00070-4. Lapperre, P. E. (1992). Man, Technology, Society and Development: From the Hunters and Gatherers to the First Industrial Revolution 3. 5 Million Years Ago until AD 1760. Doctoral Dissertation, Technische Universiteit Eindhoven. https://doi.org/10.6100/IR388064. Lumbard, J. E. B. (2013). Seyyed Hossein Nasr on Tradition and Modernity In: Tradition and Modernity: Christian and Muslim Perspectives. Washington, DC: Georgetown University Press: 177-184. Mahdizadeh, S. (2014). Historical Gardens in Transition in 20th Century Iran: A Critical Analysis of Garden Conservation. PhD Thesis, University of Sheffield. Mahmoudi Farahani, L.; Motamed, B. & Jamei, E. (2016). Persian Gardens: Meanings, Symbolism, and Design. Landscape Online, 46, 1-19. https://doi.org/10.3097/LO.201646. Markwith, Z. (2009). Muslim Intellectuals and the Perennial Philosophy in the Twentieth Century. Sophia Perennis, 1(1), 39–98. Mashhadi Moghaddam, S. N. & Rafieian, M. 2019). Tears and Smiles in the Urban Protests against Local Decisions: Searching for Footprint of Power in Urban Management (Evidence from Tehran). Heliyon, 5(2), e01214. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2019.e01214. Mayer, M. (2017). Whose City? From Ray Pahl’s Critique of the Keynesian City to the Contestations around Neoliberal Urbanism. The Sociological Review, 65(2), 168-183. https://doi.org/10.1111/1467-954X.12414. Md Jani, H. H. & Harun, N. Z. (2018). The Physical Characteristics of the Islamic Garden and the Importance of the Concept in Malaysia. Planning Malaysia, 16(4), 208-219. https://doi.org/10.21837/pm.v16i8.551. Mumford, L. (1970). The Culture of Cities. New York: Harcourt Brace Jovanovich. Park, C. (2004). Religion and Geography. In: Hinnells, J. R. (ed.). Routledge Companion to the Study of Religion. London: Routledge: 1-20. Peoples, H. C.; Duda, P. & Marlowe, F. W. (2016). Hunter-Gatherers and the Origins of Religion. Human Nature, 27(3), 261-282. https://doi.org/10.1007/s12110-016-9260-0. Pew Research Center. (2012). The global religious landscape. Pew Research Center. Savage, V. R. (2006). Ecology Matters: Sustainable Development in Southeast Asia. Sustainability Science, 1(1), 37-63. https://doi.org/10.1007/s11625-006-0002-9. Schilpzand, A. & de Jong, E. (2021). Work Ethic and Economic Development: An Investigation into Weber’s Thesis. European Journal of Political Economy, 66, 101958. https://doi.org/10.1016/j.ejpoleco.2020.101958. Schmelzkopf, K. (1995). Urban Community Gardens as Contested Space. Geographical Review, 85(3), 364-381. https://doi.org/10.2307/215279. Shaked, S. (2007). The Iranian Canon of Scriptures and Writings. In: Vahman, F. & Pedersen, C. V. (eds.). Religious Texts in Iranian Languages. Copenhagen: Det Kongelige Danske Videnskabernes Selskab, Historiske-filosofiske Meddelelser 98: 11-28. Shaw, J. (2016). Religion, ‘Nature’ and Environmental Ethics in Ancient India: Archaeologies of Human/Non-Human Suffering and Well-Being in Early Buddhist and Hindu Contexts. World Archaeology, 48(4), 517-543. https://doi.org/10.1080/00438243.2016.1250671. Stronach, D. (1990). The Garden as a Political Statement: Some Case Studies from the Near East in the First Millennium B. C. Bulletin of the Asia Institute, 4, 171-180. Svizzero, S. & Tisdell, C. A. (2016). Economic Evolution, Diversity of Societies and Stages of Economic Development: A Critique of Theories Applied to Hunters and Gatherers and Their Successors. Cogent Economics & Finance, 4(1), 1-18. https://doi.org/10.1080/23322039.2016.1161322. Taylor, B. (2009). Dark Green Religion: Nature Spirituality and the Planetary Future. Berkeley, CA: University of California Press. https://doi.org/10.1525/9780520944459. Tirosh-Samuelson, H. (2001). Nature in the Sources of Judaism. Daedalus, 130(4), 99-124. UN-Habitat. (2022). Urban Regeneration as a Tool for Inclusive and Sustainable Recovery: Final Report of the Expert Group Meeting on Urban Regeneration as a Tool for Inclusive and Sustainable Recovery. UN-Habitat. Verschuuren, B.; Mallarach, J. -M.; Bernbaum, E.; Spoon, J.; Brown, S.; Borde, R.; Brown, J.; Calamia, M.; Mitchell, N.; Infield, M. & Lee, E. (2021). Cultural and Spiritual Significance of Nature: Guidance for Protected and Conserved Area Governance and Management. Best Practice Protected Area Guidelines Series, 32. Gland: IUCN. https://doi.org/10.2305/IUCN.CH.2021.PAG.32.en. Vincenti, D. (2017). “Green” Islam and Social Movements for Sustainability: Socio-Ecological Transitions in the Muslim World. Doctoral Dissertation, LUISS University Guido Carli, Rome. Vogel, D. (2001a). How Green Is Judaism? Exploring Jewish Environmental Ethics. Business Ethics Quarterly, 11(2), 349-363. https://doi.org/10.2307/3857753. Vogel, D. (2001b). The Protestant Ethic and the Spirit of Environmentalism: The Cultural Roots of Green Politics and Policies. Working Paper, Haas School of Business, University of California, Berkeley. September. Watling, T. (2009). Ecological Imaginations in the World Religions: An Ethnographic Analysis. London: Continuum. White, L. (1967). The Historical Roots of Our Ecologic Crisis. Science, 155, 1203-1207. Zachhuber, J. (2017). Martin Luther and Modernity, Capitalism, and Liberalism. Oxford Research Encyclopedia of Religion. Oxford University Press: 1–29. https://doi.org/10.1093/acrefore/9780199340378.013. 301. Zafirovski, M. (2019). A Neglected Gap in the Weber Thesis? The Long Economic Lag of Capitalism from Protestantism. Social Science Information, 58(1), 3-56. https://doi.org/10.1177/0539018419838492. Zaleha, B. D. & Szasz, A. (2015). Why Conservative Christians Don’t Believe in Climate Change. Bulletin of the Atomic Scientists, 71(5), 19-30. https://doi.org/10.1177/0096340215599789.HamidrezaSaremiSorayyaFaraji10102026315310.66224/iics.52173.16.62.31http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52173احمدی، حامد؛ رسولی، سیدمهدی. (1401). بررسی تطبیقی مفهوم آرمان‌شهر در اندیشه های اسلامی و غربی. فصلنامه مطالعات و تحقیقات در علوم رفتاری، 4(11)، 44-36.احمدیان کیسمی، علی؛ گندمی‌کال، ناهیده؛ آیتی، حمید؛ ملایی، کامبیز؛ بزرگی، محمدرضا (1396). بررسی مقایسه ای مساجد عربی-اسلامی با مساجد ایرانی-اسلامی مطالعه موردی: مسجد کبیر خارطوم و مسجد عتیق شیراز. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی-اسلامی، 8(29)، 65-51. ادیب‌خواه، محمدهادی. (1394). آرمان آرمان‌شهری در شهرهای آرمانی شیعه. فصلنامه مدیریت شهری، 14(39)، 56-35. اصغری، کاظم؛ خادمی، سمیه. (1401). تأثیرپذیری سیّدمحمّد مکّی حسینی از اندیشه‌های عین‌القضات همدانی، با تکیه بر آراء معرفت‌شناسی در بحرالمعانی و تمهیدات. نشریه ادبیات عرفانی و اسطوره‌شناختی، 18(67)، 42-13. 10.30495/mmlq.2022.690419افراخته، اله‌یار. (1402). بررسی سطوح تبیینی و ویژگی‌های زبان عرفان در تمهیدات عین‌القضات همدانی. عرفان‌پژوهی در ادبیات، 2(4)، 80-35. 10.22054/msil.2024.73509.1089امرایی، کورش؛ فتح‌الهی، علی؛ صحرایی، قاسم. (1400). عین‌القضات همدانی و پساساختارگرایی (با تاکید بر مفاهیم قرآنی و عرفانی در آثار هنری). نشریه مطالعات هنر اسلامی، 18(44)، 61-44. 10.22034/ias.2021.308766.1752امیری، سمیه؛ احمدی سعدی، عباس؛ اخگر، محمد علی. (1401). هستی‌شناسی عین‌القضات همدانی در نسبت میان حکمت، شریعت و عرفان. مطالعات فقهی و فلسفی، 4(12). 87-68. اویسی، بهزاد؛ گرجی، مصطفی؛ سلطانی کوهبنانی، حسن؛ میرزایی، علی‌پدرام. (1401). بررسی و تحلیل بینامتنیت قرآنی در تمهیدات عین‌القضات همدانی (براساس نظریه ژرار ژنت). پژوهش‌های ادبی- قرآنی، 10(2)، 36-18. 20.1001.1.23452234.1401.10.2.2.3باقری، اشرف السادات (1393). تحلیل و بررسی درونگرایی در شهرهای سرزمین های اسلامی. تحقیقات جغرافیایی، 29(2)، 158-145.برزگر، فاطمه؛ شادمحمدی، مریم؛ کریم‌پسندی، کوروس؛ بیگلر، محمدتقی. (1401الف). بررسی پلورالیسم دینی در آثار عین القضات همدانی. مطالعات تاریخ فرهنگی، 14(53)، 70-53.برزگر، فاطمه؛ شادمحمدی، مریم؛ کریم پسندی، کوروس؛ بیگلر، محمدتقی. (1401ب). گنوسیسم و اندیشه‌های میانجی در دیدگاه عین‌القضات همدانی. سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، 15(10)، 97-81. 10.22034/bahareadab.2022.15بمانیان، محمدرضا. (1393). شهر ایرانی اسلامی: معنا و مفهوم شناسی شهر ایرانی-اسلامی، مبانی نظری و مصداق ها. ششمین کنفرانس ملی برنامه‌ریزی و مدیریت شهری با تاکید بر مولفه‌های شهر اسلامی. مشهد، ایران.بورکها‌رت‌، تیتوس.‌ (1377). هنر اسلامی‌؛ زبا‌ن‌ و بیا‌ن‌. (ترجمه مسعود رجب‌نیا). تهران: انتشارات سروش.پاکزاد، جهان‌شاه. (1385). مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری. تهران: انتشارات شهیدی.تربیت، ساره؛ عنایتی قادیکلایی، محمد. (1394). بررسی و مقایسه مفهوم «عادت‌ستیزی» در اندیشه عین‌القضات همدانی و سهراب سپهری. تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، شماره 23، 128-107.تقی‌زاده، علیرضا؛ تقوایی، ویدا. (1398). محوربندی فضایی، سیر تجلی وحدت در کثرت در معماری خانه های سنتی شوشتر (مطالعه موردی: خانه امین زاده و خانه گازر). هویت شهر، 13(40)، 108-91.جماعتی، حسین. (1402). جایگاه عشق الهی در ارزشمندی زندگی با تأکید بر نگرش عین‌القضات همدانی. پژوهش‌نامه عرفان، 15(1)، 103-73.‎https://doi.org/10.22034/15.29.73 حسنی، نرگس. (1386). عادت‌ستیزی در اثار عین‌القضات همدانی. علوم انسانی دانشگاه الزهرا(س)، 16 و 17(61 و 62)، 100-71.حسنی، نرگس. (1389). سیمای محمد (ص) در آثار عین‌القضات همدانی. ادبیات عرفانی، 2(2)، 48-25. https://doi.org/10.22051/jml.2014.112خدایی، زهرا؛ تقوایی، علی اکبر. (1390). شخصیت شناسی شهر اسلامی؛ با تاکید بر ابعاد کالبدی شهر اسلامی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی-اسلامی، 2(5)، 113-103.خلیلی، علی‌اصغر؛ حسن‌پور آلاشتی، حسین. (1398). بررسی و تحلیل تصویر در تمهیدات عین‌القضات همدانی. نشریه مطالعات زبان فارسی، 2(4)، 105-77. 4/jshd.2019.99692داوودی، البرز. (1387). بررسی شاخصه های زمانی و مکانی معماری ایرانی _ اسلامی در آراء عین القضات همدانی جهت کاربرد در معماری مساجد. در مجموعه رهنمود های مراجع تقلید، سخنرانی ها و مقالات برگزیده ششمین همایش بین المللی هفته جهانی گرامی داشت مساجد (ص. 649-665). همایش هفته جهانی مساجد ‌فروغ مسجد.ربیع‌زاده، رویا؛ حیدری، فاطمه. (1397). تفسیر عالم مثال وتمثّل در تمهیدات عین القضات همدانی. تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، 10(36)، 76-51.رحیمی، لیلا؛ نقی زاده، محمد. (1395). تجلی عدالت اجتماعی در ساختار شهر اسلامی (محله). هویت شهر، 10(26)، 20-13.رضایی، لیلا؛ محمودی، ابوالفضل. (1392). فنای از خود و مرگ خودخواسته در اندیشه عین‌القضات و یوحنا صلیبی. ادیان و عرفان، 46(1)، 62-51. 10.22059/jrm.2013.50176رضائیان، محمدرضا. (1391). رمزینه‌های اندامی انسان در رباعیات عین‌القضات همدانی با تکیه بر ادبیات تعلیمی، غنایی، عرفانی. تحقیقات تمثیلی در زبان و ادب فارسی، 4(14)، 138-119.ریاضی، سیدابوالحسن. (1392). شهر؛ پدیده‌ای میان رشته‌ای. فصلنامه مطالعات میان رشته‌ای در علوم انسانی، 6(1)، 115-101. 10.7508/isih.2014.21.005رئیسی، محمدمنان. (1396). درآمدی بر تاثیرات سکولاریسم بر معماری و شهرسازی معاصر ایران. فصلنامه مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 9(2)، 135-162. 10.22631/isih.2017.1796.2376شجاری، مرتضی. (1391). دل‌آرامی و ویژگی‌های آن از دیدگاه عین‌القضات همدانی. مطالعات عرفانی، 8(1)، 102-77.صارمی، حمیدرضا؛ مهدیان‌پور، جواد. (1395). بررسی اندیشه‌ی شهرسازی شیخ شهاب الدین سهروردی. فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، 6(2)، 276-253. 10.22059/jstmt.2018.238194.1119صارمی، حمیدرضا؛ تقی‌نژاد، کاظم؛ پیری، سیما. (1395). تجلی اصل وحدت در کثرت در مرکز محله شهراسلامی (مطالعه موردی: میدان گاه عباسعلی شهر گرگان). مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 7(26)، 29-21.طالب‌زاده، سکینه؛ میرقادری، سیّدفضل‌الله. (1401). بررسی تطبیقی وجوه اشتراک حجاب و موانع وصل در تائیۀ ابن‌فارض وتمهیدات عین‌القضات همدانی. بهارستان سخن، 19(57)، 24-1. 10.30495/bahar.2022.697988طبیبیان، منوچهر؛ چربگو، نصیبه؛ عبداللهی‌مهر، انسیه. (1390). بازتاب اصل سلسله‌مراتب در شهرهای ایرانی-اسلامی. فصلنامه معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 4(7)، 76-63.عین‌القضات همدانی. (1387). نامه‌ها (3 جلد). (به تصحیح عفیف عسیران). تهران: اساطیر.عین‌القضات همدانی. (1397). تمهيدات. (مقدمه، تصحيح، تحشيه و تعليق عفيف عسيران). تهران: اساطير.غلامی، طاهره. (1391). پرونده: رهیافت‌های جدید به عین‌القضات همدانی؛ درآمدی مختصر و جامع بر زندگی و آثار عین‌القضات. نشریه كتابداری، آرشیو و نسخه‌پژوهی (کتاب ماه دین)، شماره 178، 19-14. غیاثی، طیبه. (1391). تحلیل گفتمان انتقادی اندیشه سیاسی عرفانی عین‌القضات همدانی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ولیعصر رفسنجان. کرمان.کرمی، اسلام. (1395). شریعت-شهر اسلامی. مجله فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 2(1)، 44-25. 10.29252/ciauj.2.1.25کیانفر، آیدا؛ صارمی، حمیدرضا. (1398). آرمان شهر ایرانی اسلامی از منظر نظامی گنجوی. فصلنامه علمی پژوهشی نظريه‌های اجتماعی متفكران مسلمان، 9(1)، 166-131. 10.22059/jstmt.2019.72132لبیب‌زاده، راضیه؛ حمزه‌نژاد، مهدی. (1397). مدل سازی معنایی در ساختار شهر و بررسی دیدگاه های اسلامی درباره آن. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی-اسلامی، 8(32)، 60-43.محمودی، سمیرا؛ احمدی، بهمن؛ محمدی، نازنین؛ رحمانی، مهرداد؛ برنافر، مهدی. (1397). چیستی آرمان‌شهر شیعی در آرای ملاصدرا و آیت‌الله جوادی آملی. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات شهر اسلامی، 8(32)، 16-5. https://www.sid.ir/paper/513045/faمستقیم، امیرحسین؛ جلالی شیجانی، جمشید. (1400). چیستی انسان و مراتب کمال وجودی او نزد عین‌القضات همدانی. آینه معرفت، 21(2)، 86-65. 10.52547/jipt.2021.222585.1108مطلبی، مسعود؛ نادری، محمدمهدی. (1388). بررسی تطبیقی مفهوم آرمانشهر در اندیشه سیاسی اسلام، ایران و غرب. فصلنامه مطالعات سیاسی، 2(6)، 146-125. https://www.sid.ir/paper/161340/faممتحن، مهدی. (1393). آمیختگی ادبیات تعلیمی با ادبیات عرفانی در تمهیدات عین‌القضات همدانی. پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، 6(24)، 131-148. موسوی، مصطفی. (1377). عین‌القضات همدانی، شگفتی عالم انسانی. نشریه ایران‌شناخت، شماره 10، 135-74.نصر، سید حسین. (1386). هنر و معنویت اسلامی. (ترجمه مسعود رجب‌نیا). تهران: انتشارات سروش.نصراللهی، یدالله؛ مهدی‌زاد فرید، مهناز. (1391). دل و بازتاب آن در آثار عین‌القضات همدانی. نشریه ادبیات و علوم انسانی (دانشگاه شهرکرد)، 7(26)، 130-111. نصرتی، مهدی؛ بقایی، شیرین. (1402). بررسی و مقایسه عشق ابلیس و انسان به معبود حقیقی (با تکیه بر آثار عرفانی از جمله: الهی‌نامه عطار و تمهیدات عین‌القضات همدانی). نشریه زبان و ادب فارسی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج)، شماره 57، 294-266. 10.30495/farsij.2023.1941755.1552نقره‌کار، عبدالحمید. (1378). معماری مسجد از مفهوم تا کالبد، از گذشته تا آینده. مجموعه مقالات همایش معماری مسجد گذشته، حال، آینده، جلد دوم، تهران: دانشگاه هنر. نقره‌کار، عبدالحمید؛ مظفر، فرهنگ؛ تقدیر، سمانه. (1396). تناظر انسان و هستی در اندیشه اسلامی و بازتاب آن در معماری اسلامی. فصلنامه معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 10(19)، 93-79.نوربخش، سیما. (1383). نور در حکمت سهروردی. تهران: محبی.Chittick, W. C. (1989). The Sufi path of knowledge: Ibn al-Arabi's metaphysics of imagination. State University of New York Press.Corbin, H. (1972). Spiritual body and celestial earth: From Mazdean Iran to Shi'ite Iran (N. Fox, Trans.). Princeton University Press.Seyyed HosseinHosseiniRezaMirzaeiSeyyed MehdiMaddahi10102026557710.66224/iics.52861.16.62.55http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52861پورحیدرتوچاهی، مریم و پوراشمنان طالمی، محمدمهدی. (1399). تأثیر مسکن حداقل بر محرمیّت (نمونه موردی: مسکن مهر رشت). معماری‌شناسی، 3(15)، 7-1.حائری مازندرانی، محمدرضا. (1395). خانه، فرهنگ، طبیعت در معماری ایران (بررسی معماری خانه‌های تاریخی و معاصر به منظور تدوین فرآیند و معیارهای طرّاحی خانه). تهران: مرکز مطالعات معماری و شهرسازی.حیدری، علی‌اکبر و تقی‌پور، ملیحه. (1397). تحلیل محرمیّت در خانه‌های سنّتی براساس نسبت توده به فضا (نمونه موردی: خانه‌های تک حیاط در اقلیم گرم و خشک). نشریه معماری اقلیم گرم و خشک، 6(8)، 77-99. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.26453711.1397.6.8.4.4شاه‌حسینی، حبیب؛ خندانی، نادیا و کوره‌پز، رعنا. (1401). ارزیابی سیستماتیک مقالات معماری مجله علمی-پژوهی ایران و انتشارات .Elsevier (Q1) باغ نظر، 12(115)، 20-5. https://doi.org/10.22034/bagh.2022.323996.5092کاظم‌زاده رائف، محمدعلی و میردریکوندی، صبا. (1399). بازشناسی چگونگی محرمیّت در خانه‌های سنّتی ایرانی با تاکید بر مظاهر حریم خصوصی در عناصر معماری نمونه موردی: خانه رسولیان یزد. معماری‌شناسی، 3(17)، 8-10.محتشم، آرزو و حمزه‌نژاد، مهدی. (1394). تبیین ابعاد حریم در روابط فضاهای داخلی مسکن ایرانی-اسلامی با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی. صفه، 25(4)، 66-51. https://doi.org/20.1001.1.1683870.1394.25.4.3.5معماریان، غلامحسین. (1373). آشنایی با معماری مسکونی ایرانی: گونه‌شناسی درون‌گرا. تهران: دانشگاه علم و صنعت ایران.علیزاده، هوشمند؛ ایراندوست، کیومرث؛ حبیبی، کیومرث؛ و رباطی، محمدبشیر. (1393). مفهوم محرومیت و فضا در شهرهای دوران اسلامی. پژوهش های معماری اسلامی، 1(2)، 65-78. Borenstein, M.; Hedges, L. V.; Higgins, J. P. T. & Rothstein, H. R. (2009). Introduction to meta-analysis. John Wiley & Sons. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470743386 Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates. https://doi.org/10.4324/9780203771587 Dulark, Joseph. A. & Lipsey, Mark W. (1991). A Practitioner's Guide to Meta-Analysis, American journal of Community Psychology, 19(291), 291-332. https://doi.org/10.1007/BF00938026Egger, M.; Davey Smith, G.; Schneider, M. & Minder, C. (1997). Bias in meta-analysis detected by a simple, graphical test. BMJ, 315(7109), 629-634. https://doi.org/10.1136/bmj.315.7109.629Gifford, R. (1997). Enviromental PsychologyTprinciples and Practice. Boston: Allyn and bacon.Higgins, J. P. T.; Thompson, S. G.; Deeks, J. J. & Altman, D. G. (2003). Measuring inconsistency in meta-analyses. BMJ, 327(7414), 557-560. https://doi.org/10.1136/bmj.327.7414.557 Landis, J. R. & Koch, G. G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. Biometrics, 33(1), 159-174. https://doi.org/10.2307/2529310Oxford. (2009). English Dictionary, 2ndEdition, Oxford: Oxford University press.Rosenthal, R. (1979). The file drawer problem and tolerance for null results. Psychological Bulletin, 86(3), 638-641. https://doi.org/10.1037/0033-2909.86.3.638Sterne, J. A. C.; Sutton, A. J.; Ioannidis, J. P. A.; Terrin, N.; Jones, D. R; Lau, J.; Carpenter, J.; Rücker, G.; Harbord, R. M.; Schmid, C. H.; Tetzlaff, J.; Deeks, J. J.; Peters, J.; Macaskill, P.; Schwarzer, G.; Duval, S.; Altman, D. G.; Moher, D. & Higgins, J. P. T. (2011). Recommendations for examining and interpreting funnel plot asymmetry in meta-analyses of randomised controlled trials. BMJ, 343, d4002. https://doi.org/10.1136/bmj.d4002Hosna-alsadatShams Dolatabadi101020267910010.66224/iics.52975.16.62.79http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/52975بحرینی، حسین. (1382). تحلیل فضاهای شهری. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.پاکزاد، جهانشاه. (1385). راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران. تهران: انتشارات وزارت مسکن و شهرسازی.حبیبی، محسن. (1385). از شار تا شهر. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.حجاریان، احمد. (۱۴۰۴). تحلیل رابطه فضایی شهر هوشمند و زیست‌پذیری شهرها (مطالعه موردی: محلات اصفهان)، جغرافیا و پایداری محیط، ۱۵(1)،114-97. https://doi.org/10.22126/ges.2025.11462.2807 شهریاری، شورا؛ حیدری، اکبر؛ صفرعلی‌زاده، اسماعیل؛ حسین‌زاده، رباب؛ و شریف‌زاده، ابرهیم. (۱۴۰۲). تحلیل ظرفیت‌ها و سناریوهای فراروی زیست‌پذیری شهری در سقز و فضاهای پیرامونی آن با رویکرد عدالت فضایی، تکنولوژی در کارآفرینی و مدیریت استراتژیک، ۲(1)، 96-81. https://doi.org/10.61838/kman.jtesm.2.1.8 شمس‌دولت‌آبادی، حسنی. سادات و و ربانی، طاها. (۱۴۰۴). واکاوی موانع نهادینه‌سازی حکمروایی شهری یکپارچه کلان‌شهر تهران، جغرافیا و روابط انسانی، ۸(3)، 98-81. https://doi.org/10.22034/gahr.2025.540316.2562صفرزاده، علی؛ بازایی، قاسمعلی و و فقیهی، مهدی. (۱۴۰۲). مدل‌سازی عوامل فنی مؤثر بر پیاده‌سازی طرح‌های شهر هوشمند با استفاده از رویکرد مدل‌سازی تفسیری ساختاری، اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، ۴(2)، 208-192. فلامکی، منصور. (1384). ریشه‌ها و گرایش‌های نظری معماری. تهران: انتشارات فضا.کاستلز، مانوئل. (1380). عصر اطلاعات: ظهور جامعه شبکه‌ای (جلد 1) (ترجمه احد عقیلیان و افشین خاکباز و علی پایا). تهران: نشر طرح نو.لوفور، هانری. (1390). تولید فضا (ترجمه محمدمهدی جعفری). تهران: مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.مارکس، کارل. (1370). سرمایه: نقد اقتصاد سیاسی (جلد ۱) (ترجمه، م. ح. همایون). تهران: انتشارات آگاه.ممفورد، لوئیس. (1397). شهر در بستر تاریخ (ترجمه احمد عظیمی‌بلوریان). تهران: نشر رسا.نوربرگ-شولتز، کریستین. (1394). روح مکان (ترجمه محمدرضا شیرازی). تهران: نشر رخداد نو.وبر، ماکس. (1394). شهر در گذر زمان (ترجمه شیوا کاویانی،. تهران: شرکت سهامی انتشار.هاروی، دیویو. (1403). از حق به شهر تا شهرهای شورشی (ترجمه خسرو کلانتری و پرویز صداقت). تهران: انتشارات آگاه. Ahmadzai, P. (2025). Divergent and convergent thinking processes in smart cities: A systematic review of human-centered design practices. Cities, 159, 105744. https://doi.org/10.1016/j.cities.2025.105744Anguelovski, I., Connolly, J. J. T., Masip, L., & Pearsall, H. (2018). Assessing green gentrification in historically disenfranchised neighborhoods: A longitudinal and spatial analysis of Barcelona. Urban Geography, 39(3), 458–491. https://doi.org/10.1080/02723638.2017.1349987Baudrillard, J. (1983). Simulations (P. Foss, P. Beitchman, & P. Patton, Trans.). Semiotext(e).Beatley, T. (2011). Biophilic cities: Integrating nature into urban design and planning. Island Press. https://doi.org/10.5822/978-1-59726-986-5Bibri, S. E. (2021). A critical review of the smart city in relation to citizen adoption towards sustainable smart living. Habitat International, 108, 102312. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2021.102312Bollano, S. (2025). A systematic study on the integration of smart city technologies in urban planning and governance in Europe. European Journal of Technology, 9(1), 1–34. https://doi.org/10.47672/ejt.2680Brenner, N. (2013). Theses on urbanization. Public Culture, 25(1), 85–114. https://doi.org/10.1215/08992363-1890477Brenner, N., & Theodore, N. (2005). Neoliberalism and the urban condition. City, 9(1), 101–107. https://doi.org/10.1080/13604810500092106Castells, M. (2000). The rise of the network society (2nd ed.). Blackwell.Ehrenfeucht, R., & Loukaitou-Sideris, A. (2009). Sidewalks: Conflict and negotiation over public space. MIT Press.Gehl, J. (2010). Cities for people. Island Press.Graham, S., & Marvin, S. (2001). Splintering urbanism: Networked infrastructures, technological mobilities and the urban condition. Routledge.Habermas, J. (1984). The theory of communicative action (Vol. 1). Beacon Press.Han, H., & Kim, M. J. (2021). A critical review of the smart city in relation to citizen adoption towards sustainable smart living. Habitat International, 108, 102312. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2021.102312Harvey, D. (2008). The right to the city. New Left Review, 53, 23–40.Harvey, D. (2012). Rebel cities: From the right to the city to the urban revolution. Verso.Jameson, F. (1991). Postmodernism, or, the cultural logic of late capitalism. Duke University Press.Kitchin, R. (2014). The data revolution: Big data, open data, data infrastructures and their consequences. Sage.Kitchin, R. (2017). Thinking critically about and researching algorithms. Information, Communication & Society, 20(1), 14–29. https://doi.org/10.1080/1369118X.2016.1154087Kostof, S. (1991). The city shaped: Urban patterns and meanings through history. Bulfinch Press.Le Corbusier. (1967). The radiant city: Elements of a doctrine of urbanism to be used as the basis of our machine-age civilization (P. Knight, E. Levieux, & D. Coltman, Trans.). Orion Press.Mueller, N., Rojas-Rueda, D., Khreis, H., Cirach, M., Andrés, D., Ballester, J., Bartoll, X., Daher, C., Deluca, A., Echave, C., Milà, C., Márquez, S., Palou, J., Pérez, K., Tonne, C., Stevenson, M., Rueda, S., & Nieuwenhuijsen, M. J. (2020). Changing the urban design of cities for health: The superblock model. Environment International, 134, 105132. https://doi.org/10.1016/j.envint.2019.105132Mumford, L. (1961). The city in history: Its origins, its transformations, and its prospects. Harcourt Brace.Norberg-Schulz, C. (1980). Genius loci: Towards a phenomenology of architecture. Rizzoli.Pallasmaa, J. (2012). The eyes of the skin: Architecture and the senses (3rd ed.). Wiley.Roberts, D. (2019, June 18). Superblocks: Barcelona’s plan to free itself from cars. Kleinman Center for Energy Policy, University of Pennsylvania.Rykwert, J. (1988). The idea of a town: The anthropology of urban form in Rome, Italy and the ancient world. MIT Press.Sassen, S. (2001). The global city: New York, London, Tokyo (2nd ed.). Princeton University Press.Sennett, R. (2018). Building and dwelling: Ethics for the city. Farrar, Straus and Giroux.Simmel, G. (1950). The metropolis and mental life. In K. H. Wolff (Ed.), The sociology of Georg Simmel (pp. 409–424). Free Press. (Original work published 1903).Smith, N. (1996). The new urban frontier: Gentrification and the revanchist city. Routledge.UN-Habitat. (2024). World smart cities outlook 2024. United Nations Human Settlements Programme.Virilio, P. (2006). Speed and politics (M. Polizzotti, Trans.). Semiotext(e).Weber, M. (1958). The city. Free Press. (Original work published 1921).Wilson, M. O. (2020). Race and modern architecture: A critical history from the Enlightenment to the present. University of Pittsburgh Press. https://doi.org/10.2307/j.ctv11cwbg7Zuboff, S. (2019). The age of surveillance capitalism: The fight for a human future at the new frontier of power. PublicAffairs.RoyaSadeghi FereshtehNazaninZamani1010202610111610.66224/iics.53179.16.62.101http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53179Alizadeh, H.; Bork-Hüffer, T.; Kohlbacher, J.; Mohammed-Amin, R. K. & Naimi, K. (2024). The contribution of urban public space to the social interactions and empowerment of women. Journal of Urban Affairs, 46(4), 717–740. https://doi.org/10.1080/07352166.2022.2095915Askarizad, R.; Lamíquiz Daudén, P. J. & Garau, C. (2024). The application of space syntax to enhance sociability in public urban spaces: A systematic review. ISPRS International Journal of Geo-Information, 13(7), 227. https://doi.org/10.3390/ijgi13070227Chen, S.; Lin, S.; Yao, Y. & Zhou, X. (2024). Urban public space safety perception and the influence of the built environment from a female perspective: Combining street view data and deep learning. Land, 13(12), 2108. https://doi.org/10.3390/land13122108Dubey, S.; Bailey, A. & Lee, J. B. (2025). Women’s perceived safety in public places and public transport: A narrative review of contributing factors and measurement methods. Cities, 156, 105534. https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.105534Fang, C.; He, S. & Wang, L. (2021). Spatial characterization of urban vitality and the association with various street network metrics from the multi-scalar perspective. Frontiers in Public Health, 9, 677910. https://doi.org/10.3389/fpubh.2021.677910Han, T. ; Liu, J. ; Yang, Y. & Zhang, Y. (2024). The influence of multi-sensory perception on public activity in urban street spaces: An empirical study grounded in landsenses ecology. Land, 14(1), 50. https://doi.org/10.3390/land14010050Khalili, A. & Nayyeri Fallah, S. (2018). Role of social indicators on vitality parameter to enhance the quality of women’s communal life within an urban public space: Case: Isfahan’s traditional bazaar, Iran. Frontiers of Architectural Research, 7(3), 440–454. https://doi.org/10.1016/j.foar.2018.06.001Li, M. & Luo, J. (2025). Investigating women’s preferences for urban green spaces by using the fuzzy-set quantitative comparative analysis method: The case of Chengdu, China. Land, 14(4), 716. https://doi.org/10.3390/land14040716Li, Q.; Cui, C.; Liu, F.; Wu, Q.; Run, Y. & Han, Z. (2022a). Multidimensional urban vitality on streets: Spatial patterns and influence factor identification using multisource urban data. ISPRS International Journal of Geo-Information, 11(1), 2. https://doi.org/10.3390/ijgi11010002Li, X.; Li, Y.; Jia, T.; Zhou, L. & Hijazi, I. H. (2022b). The six dimensions of built environment on urban vitality: Fusion evidence from multi-source data. Cities, 121, 103482. https://doi.org/10.1016/j.cities.2021.103482Mouratidis, K. & Poortinga, W. (2020). Built environment, urban vitality and social cohesion: Do vibrant neighborhoods foster strong communities? Landscape and Urban Planning, 204, 103951. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2020.103951Mullenbach, L. E.; Mowen, A. J.; Baker, B. L. & Wilhelm Stanis, S. A. (2022). Can urban parks bridge deep divides? Assessing the effects of inter-racial social interaction in parks and public spaces on trust. Journal of Leisure Research, 53(3), 450–472. https://doi.org/10.1080/00222216.2021.1982660Qi, J.; Mazumdar, S. & Vasconcelos, A. C. (2024). Understanding the relationship between urban public space and social cohesion: A systematic review. International Journal of Community Well-Being, 7, 155–212. https://doi.org/10.1007/s42413-024-00204-5Sadeghi, A. R.; Baghi, E. S. M. S.; Shams, F. & Ebadi, M. (2023). Women in a safe and healthy urban environment: Environmental top priorities for the women’s presence in urban public spaces. BMC Women’s Health, 23, 163. https://doi.org/10.1186/s12905-023-02281-8Sadeghi, A. R. & Jangjoo, S. (2022). Women’s preferences and urban space: Relationship between built environment and women’s presence in urban public spaces in Iran. Cities, 126, 103694. https://doi.org/10.1016/j.cities.2022.103694Samavati, S.; Desmet, P. M. A. & Ranjbar, E. (2024). Happy urban public spaces: A systematic review of the key factors affecting citizen happiness in public environments. Cities & Health, 9(1), 112-128. https://doi.org/10.1080/23748834.2024.2358600Skiba, M. A.; Bazan-Krzywoszańska, A. & Mrówczyńska, M. (2025). Women’s preferences and perspectives on the use of urban green spaces. Land, 14(7), 1345. https://doi.org/10.3390/land14071345Zhang, T.; Liu, J. & Li, H. (2019). Restorative effects of multi-sensory perception in urban green space: A case study of urban park in Guangzhou, China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(24), 4943. https://doi.org/10.3390/ijerph16244943HamedHayatyArefAbbassi1010202611714410.66224/iics.53741.16.62.117http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/53741ابن‌ا‌خوه، محمد بن‌محمد. (1366). معالم القربة في أحکام الحسبة، مصحح محمد محمود شعبان و صدیق احمد عیسی المطیعی، قم، مکتب الإعلام الإسلامي. مرکز النشر.ابن‌فارس، احمد. (1358). معجم مقاییس اللغة، محقق محمد هارون عبدالسلام، بیروت، دار الفكر. اسدی، بهنام. (1397). اتلاف حکمی و موضوعی در حقوق ایران، قانونی یار، 2(8)، 577-555. اسمعیلی، فاطمه؛ چاره‌جو، فرزین و حوریجانی، نسیم. (1399). تحلیل و ارزیابی جداره‌های شهری با تأکید بر زیبایی‌شناسی بصری، با استفاده از روش شبکه‌بندی (نمونۀ موردی: خیابان انقلاب سنندج)، باغ نظر، 17(82)، 78-65. https://doi.org/10.22034/bagh.2019.165147.3934 اصلانی، پرویز؛ حبیب، فرح و شاهچراغی، آزاده. (1404). فراترکیب مؤلفه‌ها و معیارهاي زیبایی‌شناسی زیستی درمحیط‌هاي مسکونی، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 10(1)، 169-195. https://doi.org/10.61186/ciauj.10.1.599 افشار، حمید؛ خمسه، هایده و بهرام‌زاده، محمد. (1399). بررسی معماری مذهبی اقلیت‌های دینی و رؤیت‌پذیری آن‌ها در بافت شهر تهران، مطالعات باستان‌شناسی پارسه، 4(14)، 185-202. https://doi.org/10.66224/PJAS.4.14.185 انتظاری، علیرضا و محقق داماد، سیدمصطفی. (1391). نقش قواعد اتلاف و تسبیب در مسئولیت مدنی، مطالعات اسلامی فقه و اصول، 44(89)، 41-61. https://doi.org/10.22067/fiqh.v1i1.7909 بجنوردی، سید محمدحسن. (1377). القواعد الفقهیة، محقق مهدی مهریزی و محمدحسین درایتی ، 1، قم، الهادی. خسروی، محمدباقر؛ بمانیان، محمدرضا و سیفیان، محمدکاظم. (1392). نقش هویت‌ساز قاعده لاضرر در شکل‌گیری الگوی معماری اسلامی، نقش جهان، 3(1)، 30-19. بهزادفر، مصطفی. (1386). هویت شهر نگاهی به هویت شهر تهران، تهران، شهر. چندلر، دانیل. (1386). مبانی نشانه‌شناسی، ترجمه مهدی پارسا، تهران، شرکت سوره مهر. حاجی ده‌آبادی، احمد. (1400). درسنامه قواعد فقه جزایی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. حجتی کرمانی، علی .(1381). اسفار اربعه: گزارش سفر به چین، آلمان، واتیکان و حج، به‌کوشش فریده حجتی کرمانی، تهران، کویر. حدادعادل، فاطمه؛ محمد مرادی، اصغر و علی‌الحسابی، مهران. (1402). مبانی اندیشه اسلامیِ مکان‌سازی مشارکت‌مبنا در بازآفرینی بافت تاریخی؛ نمونه مطالعاتی: محله عودلاجان، پژوهش‌هاي معماري اسلامي، 3(11)، 63-87. https://doi.org/10.61186/jria.11.3.4 حر عاملی، محمد بن‌حسن، حسینی جلالی، محمدرضا و مؤسسة آل‌البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث. (۱۳۷۴). تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة، قم، مؤسسة آل‌البیت (علیهم‌السلام) لإحیاء التراث. حکیم بسیم، سلیم. (1381). شهرهای عربی - اسلامی، اصول شهرسازی و ساختمانی، مصحح عارف اقوامی مقدم و محمدحسین ملک احمدی، تهران، ورزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. حیاتی، زینب و مولائی، اصغر. (1402). تحلیل آسیب‌شناختی نماهای مسکونی برپایه اصول فقهی و اخلاقی و ارتباطات چهارگانه انسانی، پژوهش‌های معماری اسلامی، 11(1)، 42-24. https://doi.org/10.52547/jria.11.1.4 خمینی، سید روح‌الله. (1366). تحریرالوسیله، جلد2، قم، مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان. دیلمی، احمد و جلیلی‌مراد، آیت‌اله. (1399). قاعده اهم و مهم و کارکرد های حقوقی آن، حقوق اسلامی، 7(66)، 7-26. راغب اصفهانی، حسین بن‌محمد. (1388). مفردات ألفاظ القرآن، مصحح صفوان عدنان داوودی، بیروت، الأمیره. رئیسی، محمدمنان. (1396). تحلیلی فقهی بر نامطلوب بودن توسعه عمودی بناهای مسکونی در شهر اسلامی، فصلنامه مطالعات شهری، 6 (24)، 3-16. https://doi.org/10.22034/urbs.2017.55752 رئیسی، محمدمنان. (1395). اندازه مطلوب شهر و حومه از منظر فقه شیعی، مدیریت شهری، 14(43)، 7-20. ستاری ساربانقلی، حسن. (1390). سطح‌بندی شهر در کلام پیامبر اسلام (ص)، مطالعات شهر ایرانی - اسلامی، 1(3)، 47-55. شاهین‌فرد، خاطره؛ نظری توکلی، سعید؛ عمانی سامانی، رضا و عابدینی، احمد. (1395). شمول‌پذیری قاعده لاحرج نسبت به حرج‌های غیرجسمانی و پیامدهای فقهی آن، فقه پزشکی، 8(26 و 27)، 225-261. شکوری، ابوالفضل. (1377). فقه سیاسی اسلامی، جلد 2، قم، دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علميه قم. شماعی، علی و جهانی، رحمان. (1390). بررسی اثرات توسعه عمودی شهر بر هویت محله‌ای (مطالعه موردی: منطقه 7 تهران)، مطالعات شهر ایرانی - اسلامی، 2(6)، 73-82. صلاحی، سحر و مضطرزاده، حامد. (1401). تدوین راهکارهای طراحی جداره‌های شهری براساس اصول زیبایی‌شناسی رنگ‌ها؛ نمونه موردی خیابان عفیف‌آباد شیراز، مطالعات طراحی شهری و پژوهش‌های شهری، 5(4)، 61-76. https://doi.org/10.22094/soij.2023.1976584.1526 عابدی سرآسیا، علیرضا. (1396). قاعده تسلیط و نقش آن در تصحیح قراردادهای نوپیدا با نگاهی به اندیشه‌های امام خمینی(ره)، متین، 19(75)، 129-154. https://doi.org/20.1001.1.24236462.1396.19.75.7.1 عباسی، علی‌اکبر و فروهی، آرمان. (1392). بررسی چگونگی اعمال تعزیرات حکومتی در قرن هفتم هجری براساس کتاب معالم‌القربه فی احکام‌الحسبه، گزارش میراث، 7(3 و 4)، 21-16. عبداللهی، هرمز. (1398). بررسی فقهی و حقوقی قاعده لاضرر در رویه قضایی کنونی، قانون‌یار، 3(9)، 113-128. عزیزی بندرآبادی، حمید و کریمیان، حسین. (1397). مطالعه میزان تأثیر فقه و قوانین اسلامی در ساختار محله‌ها و سازه‌های مسکونی بافت تاریخی شهر یزد، نمونه موردی: محله گلچینان شهر یزد، مطالعات باستان‌شناسی، 10(2)، 205-220. https://doi.org/10.22059/jarcs.2018.208157.142295 علوی گنابادی، سیدجعفر و حبیبی‌مهر، علی‌اکبر. (1399). کاوشی در حل نسبت تعارض نمایی قاعده الحرج با اعمال حرجی اسلام پاسخ‌ها و تحلیل‌ها»، فقه و اصول، 52(3)، 73-91. علی‌آبادی، محمد و هاشمی طغرالجردی، مجید. (1389). ضرورت رویکردی نو در تدوین قوانین و مقررات معماری اسلامی (تأملی بر تأثیر قاعده فقهی «لا ضرر» بر مواد مربوط به حریم بصری در قانون مدنی ایران)، معماری و شهرسازی ایران، 1(1)، 67-76. https://doi.org/10.30475/isau.2010.61926 علیدوست، ابوالقاسم. (1383). قاعده نفی‌سبیل، مقالات و بررسی‌ها، 37(76)، 231-253. علیدوست، ابوالقاسم و ابراهیمی‌راد، محمد. (1389). بررسی قاعده تسلط و گستره آن، حقوق اسلامی، 7(24)، 7-31. عندلیب، حسین. (1397). بررسی و تبیین اصول و قواعد شهرسازی از منظر فقه اسلامی، معارف فقه علوی، 4(6)، 5-26. فیروزآبادی، محمد بن‌یعقوب. (2005). القاموس المحیط، محقق محمد نعیم عرقسوسی و مروان بواب و محمد حسان طیان و مکتب تحقیق التراث فی مؤسسة‌ الرسالة، 1، لبنان، مؤسسة الرسالة. قلندریان گل‌خطمی، ایمان و حقیقت‌بین، مهدی. (1395). کاربرد فقه در تحقق منظر شهری امن، شیعه‌شناسی، 14(55)، 69-98. کاتوزیان، امیرناصر. (1385). عدالت، قاعده اصلی حقوق بشر، بازتاب اندیشه، 12(82). کرمی، رضاعلی. (1396). آموزش و به‌کارگیری احکام فقهی؛ ایجاد انگیزش دینی برای تعامل مسئولانه و اخلاقی با محیط زیست، مدیریت شهری، 16(46)، 229-240. ماجدی، حمید و سعیده‌زرآبادی، زهراسادات. (1389). جستاري در نشانه‌شناسي شهري، آرمانشهر، 3(4)، 56-49. محقق داماد، سیدمصطفی. (1382). قواعد فقه. بخش مدنی (مالکیت و مسئولیت)، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی. مدنی‌پور، علی. (1379). طراحی فضای شهری، فرهاد مرتضایی، تهران، شرکت پردازش و برنامه‌ریزی شهری. معین، محمد. (1371). فرهنگ فارسی، جلد 1. تهران، امیرکبیر. مکارم شیرازی، ناصر. (1370). القواعد الفقهیة، چاپ 3، قم، مدرسه امام علی بن‌ابیطالب. مکارم شیرازی، ناصر/ (1387). النکاح، جلد ۱، چاپ 1، قم، انتشارات مدرسه امام علی بن‌ابیطالب. موسوی بجنوردی، سیدمحمد. (1379). قواعد فقهیه، تهران، پژوهشکده امام خمینی‌(ره) و انقلاب اسلامی. مولائی، اصغر و خانی، حسین. (1401). تبیین اصول و قواعد فقهی در برنامه‌ریزی و طراحی فضاهای شهری اسلامی (مطالعه موردی: محدوده پیاده راه 15 خرداد تهران)، حقوق اسلامی، 19(72)، 184-153. مولائی، اصغر و غفاری، حمید. (1401). جایگاه احکام و اخلاق اسلامی و حقوق شهروندی در پروژه‌های عمران شهری (نمونه مطالعاتی: پروژه عتیق تبریز)، برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 7(22)، 139-174. https://doi.org/10.22054/urdp.2022.66263.1410 مولائی، اصغر و اکبری ریابی، محمد. (1402). آسیب‌شناسی قواعد و رویه‌های منظر و نماهای شهری ازمنظر فقه شیعه، برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، 8(24)، 181-215.https://doi.org/10.22054/urdp.2023.69365.1468 نصر، طاهره. (1396). جایگاه نشانه‌های شهری در واکاوی مؤلفه‌های هویت و فرهنگ در سیمای شهر ایرانی (مطالعه موردی: بررسی سیمای شهر شیراز)، هویت شهر، 11(29)، 17-28. نصر، طاهره، صلاحی نجابت، سحر و پیران، محمدرضا. (1401). تبیین مؤلفه‌های معناشناسی شهر اسلامی درراستای سیاست‌گذاری توسعه پایدار شهری، برنامه‌ریزی و توسعه محیط شهری، 2(6)، 95-112. https://doi.org/10.30495/juepd.2022.690748 نظرزاده، عبدالله. (1391). مصلحت و نقش آن در استنباط احکام شرعی و حکومتی، سیاست متعالیه، 1(1)، 59-78. نقی‌زاده، محمد. (1388). صفات شهر اسلامی از نگاه قرآن کریم، مطالعات تاریخی قرآن و حدیث، 2(5)، 4-40. نقی‌زاده، محمد. (1390). ریشه‌هاي شهر اسلامی در متون اسلامی، کتاب ماه هنر، (155)، 12-26. هلد، رناتا. (1378). در جست‌وجوی تعریف هنر معماری در دوره اسلامی، ترجمه فرزین فردانش، رواق، (4). جعفرزاده، مجتبی؛ همایون، محمدهادی و کیمیایی دوین، ابراهیم. (1400). سیاست‌گذاری فرهنگی مبتنی‌بر نقش قاعده نفی‌سبیل (با تاکید بر آراء امام خمینی(ره))، دین و سیاست فرهنگی، 8(16) 71-97. ولی‌زاده اوغانی، محمدباقر و همایون، سیدساجد. (1400). چالش‌های معماری و شهرسازی ایران ازمنظر اخلاق اسلامی (بررسی تطبیقی معماری سنتی و معاصر)، مهندسی ساختمان و علوم مسکن، 14(26)، 11-1. Center, David V. & Stringer, Peter. (1975). Environmental interaction: Psychological Approaches to Our Physical Environment, New York, International University Press.Hosseininasab, Saba; Aeini, Sajad & Bonyadi, Nazanin. (2025). Drawing a Scientific of Aesthetics Studies in Iranian Architecture and Urban Design Products from 2011 to 2021. Creative City Design, 8(3), 30-46. https://doi.org/10.57647/j.ccd.2025.0803.16 Khatami, Seyed Mahdi & Boujari, Pouria. (2022). Analyzing the heritage of Tehran’s urban façades in the recent century. City, Territory and Architecture, 9(19). https://doi.org/10.1186/s40410-022-00166-1 Lynch, Kevin. (1960). The image of the city, Mass Cambridge Massachusetts, The MIT press. Mumford, Lewis. (1961). The City in History: Its Origins, Its Transformations and Its Prospect Harcourt, Mariner Books.