مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724The effect of self- awareness on the creation of life quality in the architecture of religious places (case study: DezfulJam’e Mosque)تأثیر خودشناسی بر ایجاد کیفیت زیستی در معماری مکان‌های مذهبی (نمونه موردی: مسجد جامع دزفول)121faاحمدصراف زادهدانشجوی دکتری معماری اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریزمینوقره‌بگلواستاد معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز0000-0003-2639-2906محمدعلیکی‌نژاداستاد گروه مهندسی محیط زیست، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز2022115Human has always been in interaction, one of its aspects is the communication with himself. In this relationship, on one hand, human is placed as a self- aware being and on the other hand, as the real self. In such a way that common sense is affected by his existential nature and affects the quality of life. The goal of the research can be considered to evaluate the biological aspects affecting the internal relationships of self- knowledge between human and the architectural body. Biological quality is created at different levels and shapes the environment in interaction with humans. The method of this research is a combination of qualitative and quantitative factors. So that, in the qualitative review, the topic is addressed using descriptions, observations and library studies, and in its quantitative aspect, it benefits from numerical data and analysis using the scientific method of Codas. The findings of the research show the formation of an internal relationship that has affected the quality of life and architectural environment. so that in each of the senses affecting self- awareness, Different quality levels are created. In this regard, it can be concluded that the purposeful design of architecture in order to shape the quality of life is influenced by the common senses of faith and time with the greatest impact, the sense of unity, presence and place with an average impact, and the sense of safety and awareness with the least impact. So that it is formed in a direct relationship between independent components (spatial physical perception, collective behavior, psychological) and connected components (common senses) and is a platform for achieving a desirable life. Therefore, this issue can be considered as a result of the internal relationship between three aspects of self- awareness, common senses and architecture, which is formed according to the relationship between independent and dependent components in architecture. یکی از جنبه های تعاملی انسان، ارتباط با خود است که دراین رابطه از یک طرف انسان به عنوان موجودی خودآگاه و در طرف دیگر، خود واقعی انسان قرار می‌گیرد. به نحوی که حواس مشترک، متأثر ازماهیت وجودی وی بوده و بر کیفیت زیستی تأثیر می‌گذارد. کیفیت زیستی در سطوح مختلف ایجاد شده و در تعامل با انسان، محیط را شکل می دهد. همچنین هدف پژوهش ارزیابی جنبه های زیستی مؤثر بر روابط درونی خودشناسی میان انسان و کالبد معماری می باشد. تحقیق حاضر تلفیقی از روش‌های کمی و کیفی است که در جنبه کیفی، با استفاده از توصیف، مشاهده و مطالعه کتابخانه‌ای و در جنبه کمی از داده‌های عددی و تحلیل به روش علمی کوداس استفاده می شود. یافته‌های تحقیق گویای شکل‌گیری رابطه ای درونی است که بر کیفیت محیط تأثیر گذاشته و متأثر از جنبه های خودشناسی انسان؛ سطوح کیفی مختلفی را ایجادمی کند. همچنین نتیجه‌این پژوهش نشان داد که طراحی هدفمند در جهت شکل دهی به کیفیت زیستی، به ترتیب متأثر از حواس مشترک ایمان، زمان، وحدت، حضور، مکان، امان و آگاهی می باشد. به طوری که در رابطه ای مستقیم میان مؤلفه های مستقل (کالبدی فضایی، جمعی رفتاری، ادراکی روانی) و مؤلفه‌های وابسطه (حواس مشترک) شکل گرفته و بستری برای دستیابی به زیستی مطلوب است. بنابراین می توان این موضوع را ناشی از رابطه درونی میان سه جنبه آگاهی بر خود، حواس مشترک و معماری در نظر گرفت که باتوجه به رابطه میان مؤلفه های مستقل و وابسطه در معماری شکل می گیرد. http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/39956

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724The Role of Religious tourism in The Planning System of Qom Cityنقش پذیری گردشگری مذهبی در نظام برنامه‌ریزی شهر قم2343faاسماعیلعلی اکبریاستاد گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانسیدمهدیموسی کاظمیدانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران0000-0001-6605-9169 علی نجات ترکماندانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران2022127Religious tourism is a type of tourism in which participants are motivated by religious reasons. The aim of the research is to investigate the role of religious tourism in the planning system of Qom city. This research has been developed in terms of practical purpose and in terms of descriptive-analytical method. The data obtained from the research was collected by documentary and field method based on the opinions of 35 experts and using a researcher-made questionnaire. The research findings showed; Religious tourism is not directly mentioned in any document or development plan until the fifth plan. The prioritization of the components showed that the shrine of Hazrat Masoumeh (PBUH), the Jamkaran Mosque and religious places are known as the most important components in the development of the landuses of Qom city, and the planners and officials of the regional levels and the national and local level planners have the lowest rank among the components according to the experts. Also, the results of the research showed that the planning system's attention to religious tourism in Qom city and the whole country is moderate to low. Concluding, as a social and cultural reality, religious tourism plays an essential role in the sustainable development of Qom and the country's tourism, and executives, planners and activists can provide reasons for the development of religious tourism in its various dimensions by preparing and implementing development plans. گردشگری مذهبی نوعی از گردشگری است که شرکت‌کنندگان در آن به دلایل مذهبی انگیزه می‌گیرند. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش پذیری گردشگری مذهبی در نظام برنامه‌ریزی شهر قم است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی توسعه‌ای و از نظر روش توصیفی- تحلیلی بوده است. داده‌های حاصل از پژوهش با روش اسنادی و میدانی مبتنی بر نظرات 35 نفر از خِبرگان و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخت جمع آوری گردید. یافته‌های پژوهش نشان داد؛ تا برنامه پنجم در هیچ سند یا برنامه بالادستی به طور مستقیم به گردشگری مذهبی اشاره‌ای نشده است. اولویت‌بندی مؤلفه‌‌ها نشان داد، حرم حضرت معصومه(س)، مسجد مقدس جمکران و اماکن مذهبی در توسعه کاربری‌های شهر قم مهمترین مؤلفه‌ها شناخته شده و برنامه‌ریزان و مسئولین سطوح منطقه‌ای و برنامه‌ریزان سطح ملی و کلان پایین‌ترین رتبه را از نظر کارشناسان در بین مؤلفه‌ها داشته‌اند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که توجه نظام برنامه‌ریزی به گردشگری مذهبی در شهر قم و کل کشور متوسط به پائین و کم است. بنابراین، گردشگری مذهبی به عنوان یک واقعیت اجتماعی و فرهنگی نقش اساسی در توسعه پایدار گردشگری شهر قم و کشور دارد و مجریان، برنامه‌ریزان و کنشگران با تهیه و اجرای برنامه‌های توسعه می‌توانند موجبات توسعۀ گردشگری مذهبی را در ابعاد مختلف آن فراهم آورند. http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/33652

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724Comparative analysis of the role of culture and climate on the design criteria of Qajar houses (case study: "hot and humid" and " mild and humid" climates of Iran)تحلیل قیاسی نقش فرهنگ و اقلیم بر معیارهاي صورت‌بندي خانه‌هاي قاجاري (مطالعه موردي: اقلیم‌هاي «گرم و مرطوب» و «معتدل و مرطوب» ایران)4561faعلیمشهدیاستادیار گروه معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهرانآیلاسیناییدانش آموخته کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران20221224Throughout history, human has spent his life in different architectural bodies, which is the final product of man's attitude, his behavioral needs, social religious, economic and climatic conditions. The effect of each of the mentioned factors on the configuration of the architectural form of the houses is different, but the influence of culture and climate as the most key factors affecting the architectural characteristics is undeniable. The aim of this research is to get an attitude on the role of culture and climate on the design criteria of Qajar houses in the hot and humid and mild and humid climates of Iran with the approach of comparative analysis in order to find out the influence of each of the physical characteristics from this. Slow identification factors. The research method in this article is in the field of qualitative method and the collection of materials was done by library method and field observation. In the process of analysis, four Qajar houses with two different forms of central courtyard and block were selected in the key cities of the mentioned climates in order to determine the role of culture and climate in the architectural factors through comparative analysis. The results of the research showed that in the hot and humid climate, the criteria of hierarchy, facade and decorations, light and illumination were more influenced by culture and the climate had the greatest impact on the house form, orientation, materials and performance, while In a mild and humid climate, culture has the greatest impact on the geometry, hierarchy and scale of houses, and the climate factor has been effective on the composition, function and form of the house.در طول تاریخ، انسان در کالبدهای معماری متفاوتی زندگی خود را سپری کرده است؛ که این کالبد محصول نهایی شیوه نگرش انسان، نیازهای رفتاری او، وضعیت و شرایط اجتماعی، مذهبی و اقتصادی و اقلیمی بوده است. تأثیر هر یک از عوامل ذکر شده بر پیکره بندی کالبد معماری خانه-ها متفاوت بوده ولی نفوذ فرهنگ و اقلیم به عنوان کلیدی ترین عوامل مؤثر بر شاخصه‌های معماری، غیر قابل انکار است. هدف این پژوهش دست یابی به نگرشی بر نقش فرهنگ و اقلیم بر معیارهای صورت بندی خانه های قاجاری در اقلیم های گرم و مرطوب و معتدل و مرطوب ایران با رویکرد تحلیل قیاسی بوده تا نحوه تأثیرپذیری هر یک از شاخصه‌های کالبدی را از این عوامل شناسایی کند. روش تحقیق در این پژوهش، در حوزه روش کیفی قرار دارد و جمع‌آوری مطالب به روش کتابخانه ای و مشاهده میدانی انجام شده است. در فرآیند تحلیل و ارزیابی موضوع پژوهش، چهار خانه قاجاری با دو فرم متفاوت حیاط مرکزی و بلوکی در شهرهای شاخص اقلیم‌های مذکور انتخاب شدند تا از طریق تحلیل قیاسی، نقش فرهنگ و اقلیم در فاکتورهای کالبد معماری مشخص شود. نتایج پژوهش نشان داد که در اقلیم گرم و مرطوب، معیارهای سلسله مراتب، نما و تزئینات، نور و روشنایی بیشتر تحت تأثیر فرهنگ بوده و اقلیم بیشترین تأثیر را بر روی فرم خانه، جهت گیری، مصالح و عملکرد داشته است، درحالی که در اقلیم معتدل و مرطوب، فرهنگ بیشترین تأثیر را بر هندسه، سلسله مراتب و مقیاس خانه ها گذاشته و عامل اقلیم بر روی ترکیب بندی، عملکرد و فرم خانه مؤثر واقع شده است. http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/40528

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724Measuring the sense of place belonging and identifying the components affecting it in urban body patterns "Case study: West side of Imam Khomeini Street, Ardabil"سنجش حس تعلق مکانی و شناسایی مؤلفه‌هاي مؤثر بر آن در الگوهاي بدنه شهري «مطالعه موردي: ضلع غربی خیابان امام خمینی اردبیل»6380faروح الهرحیمیاستادیار گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر0000-0003-0597-6160سید محسنموسویاستادیارگروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر نسرین محمدی ایرلودانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر2022412Urban bodies and their social and cultural dimensions, with a semiotic approach, play an effective role in creating a sense of belonging to a place in citizens. It is important to identify the patterns of integrated and coordinated urban bodies effective on the perception of the audience in order to create social life, social interactions and place identity. The purpose of this research is to investigate the impact of urban bodies on creating a sense of belonging among citizens and to determine the patterns of urban bodies that are effective on the sense of belonging to a place, which has been studied in the body of the west side of Imam Khomeini Street in Ardabil, the main and oldest street of this city. The research method is applied and descriptive- survey type and it was carried out by a combined (quantitative- qualitative) method. To collect information, library studies and field survey methods, observation and questionnaire have been used. Based on the findings of the research, the sense of belonging to a place among citizens is influenced by the social- perceptual components of the urban body; It is possible to increase the sense of satisfaction and sense of belonging to the place among the citizens by coordinating the shops, suitable furniture, revitalizing the destroyed buildings, appropriateness in color, appropriateness in the skyline, favorable facade design and suitable vegetation. The result of the research in the case study shows that the high age, proper access and the holding of national- religious rituals have created a sense of belonging to the place. Also, structures that are familiar with the culture and identity of citizens create a sense of belonging to a place. The use of urban walls related to identity and historical and native culture for national religious rituals can encourage people to be in the street and create memories and mental images for them and consequently increase the sense of belonging to a place. بدنه‌های شهری و ابعاد اجتماعی، فرهنگی آنها نقش مؤثری در ایجاد حس تعلق مکانی در شهروندان دارد. شناسایی الگوهای بدنه‌های شهری یکپارچه و هماهنگ بر ادراک مخاطبان در جهت ایجاد حیات اجتماعی، تعاملات اجتماعی و هویت مکانی مؤثر است. هدف پژوهش، بررسی تأثیر بدنه‌های شهری بر ایجاد حس تعلق شهروندان و تعیین راهکارهای برای طراحی بدنه شهری مؤثر بر حس تعلق به مکان است. به همین جهت ضلع غربی خیابان امام خمینی اردبیل، اصلی ترین و قدیمی ترین خیابان این شهر مورد مطالعه قرار گرفته است. روش پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی- پیمایشی بوده و به روش کمی انجام پذیرفته است. برای جمع‌آوری اطلاعات از مطالعات کتابخانه‌ای و روش‌های پیمایش میدانی، مشاهده و پرسش‌نامه استفاده ‌شده است. بر اساس یافته های پژوهش، میزان حس تعلق به مکان در شهروندان تحت تأثیر مؤلفه های اجتماعی- ادراکی بدنه شهری است؛ که می توان با هماهنگی مغازه‌ها، مبلمان مناسب، احیای بناهای تخریب‌شده، تناسب در رنگ، تناسب در خط آسمان، نماسازی مطلوب و پوشش گیاهی مناسباحساس رضایت‌مندی و حس تعلق به مکان در شهروندان را افزایش داد. نتیجه پژوهش در مطالعه موردی نشان می دهد که قدمت بالا، دسترسی مناسب و برگزاری آیین‌های ملی- مذهبی سبب ایجاد حس تعلق به مکان شده است. همچنین ساختارهای آشنا با فرهنگ و هویت شهروندان سبب ایجاد حس تعلق به مکان می شود. استفاده از جداره‌های شهری مرتبط با هویت و فرهنگ تاریخی و بومی برای آیین‌های ملی مذهبی می‌تواند مردم را به حضور در خیابان تشویق کند و سبب ایجاد خاطره و تصویر ذهنی برای آنها و به‌تبع آن باعث افزایش حس تعلق مکانی شود.http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/36571

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724Residential use analysis of Mashhad based on LEED indicators in green buildingsتحلیل کاربری اقامتی شهر مشهد بر اساس شاخص‏هایLEED در ساختمان‏‌های سبز81101faفرزانه رزاقیاناستادیار گروه توسعه پایدار شهری و منطقه ای، جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهدحسینآقاجانیاستادیار گروه توسعه پایدار شهری و منطقه ای، جهاددانشگاهی خراسان رضوی، مشهد20221217The hotel industry, as the largest subset of the tourism industry, is one of the largest polluters among the service industry. Quoting from Elsevier's valid scientific journals such as Sustainable Futures and Cleaner Production in 2022 and 2023, the negative environmental impacts of hotels are greater than the impacts of buildings with different uses of the same size and scale. On the other hand, hotels in the pilgrimage city of Mashhad are one of the most important uses, which is ranked first in Iran. Undoubtedly, the approach of optimal use and energy saving is very important in this industry. Therefore, this article aims to improve the quality of urban construction and reduce the use of resources and energy in hotels in Mashhad and using a descriptive-analytical method to identify the principles and criteria of green building and analyze the status of hotels in three sections: hotels, apartment hotels And hosts. The statistical population of this research includes all hotels of Mashhad and sample size with cluster sampling method of 169 cases. The international LEED standard has been used to evaluate green building indicators. The results show that hotels reveal many weaknesses that can be traced back to the early stages of design to construction and after implementation. These buildings do not benefit from the basics of green building principles and are buildings with high energy and water consumption, and none of them have obtained the minimum score required to obtain LEED certification (40 points). Therefore, after stating the causes, practical solutions to solve them are presented.صنعت هتلداری به عنوان بزرگترین زیرمجموعه صنعت گردشگری، با مصرف مقادیر قابل توجه انرژی، آب و محصولات غیرقابل بازیافت، یکی از بزرگترین آلاینده‏ها در میان صنایع خدماتی است. به نقل از ژورنال‏‌های معتبر علمی Elsevier همچونSustainable Futures و Cleaner Production در سال‏‌های 2022 و 2023، تأثیرات منفی زیست‏محیطی کاربری‏‌های اقامتی بیشتر از ساختمان‏هایی با کاربری متفاوت در همان اندازه و مقیاس می‏باشد. از سویی کاربری اقامتی در شهر زائرپذیر مشهد یکی از مهمترین کاربری‏ها بوده که رتبه اول در کل کشور می‏باشد. بی‏شک رویکرد استفاده بهینه و صرفه‏جویی در مصرف انرژی، در این صنعت بسیار قابل تأمل است. لذا این مقاله با هدف بهبود کیفیت ساخت‏و‏ساز و کاهش مصرف منابع و انرژی و با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی به دنبال تحلیل وضعیت کاربری اقامتی در سه بخش هتل‏ها، هتل آپارتمان‏ها و مهمانپذیرها بر اساس سامانه ارزیابی بین‏المللی ساختمان سبز می‏باشد. جامعه آماری این تحقیق تمامی کاربری‏‌های اقامتی شهر مشهد و حجم نمونه با روش نمونه‏گیری خوش‌های تعداد 169 اقامتگاه در سه بخش ذکر شده است. برای ارزیابی شاخص‏‌های ساختمان سبز از سامانه ارزیابی بین‌المللی LEED استفاده شده است. بر اساس یافته‏‌های این پژوهش وضعیت کاربری‏‌های اقامتی، نشان دهنده ضعف‏‌های بسیاری است که می‏تواند از مراحل اولیه طراحی تا ساخت و سپس اجرا مورد ریشه‏یابی قرار گیرد. نتایج نشان داد که بنا‌های مورد مطالعه از شاخص‏‌های اصول توسعه پایدار زیست محیطی بهر‌های نبرده و ساختمان‏هایی با مصرف انرژی و آب بالا هستند و هیچ کدام حداقل امتیاز موردنیاز جهت دریافت گواهینامه LEED (40 امتیاز) را کسب ننموده‏اند. در نهایت راهکار‌های کاربردی در جهت رفع مشکلات بهینه‏سازی مصرف انرژی در کاربری اقامتی شهر مشهد ارائه شده است. http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/40464

مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوریمطالعات شهر ایرانی-اسلامی2228-639X13492023724To Identify Challenges and Opportunities of Urban Tourism Development in District 4 of Tehranشناسایی چالش‌ها و فرصت‌های توسعه گردشگری پایدار شهری در منطقه 4 تهران103130faفرنگیسترابیکارشناسی ارشد بازاریابی گردشگری، دانشکده علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگزهرانادعلی پوراستادیار دانشکده علوم گردشگری، دانشگاه علم و فرهنگ، تهران0000-0002-4984-031320221230Today, along with the expansion of urbanization, changes in people's lifestyles and work- leisure patterns, the phenomenon of urban tourism is increasingly important. From this point of view, cities act as tourist destinations with a wide range of attractions and entertainment for citizens and residents, as well as for tourists and visitors from other places. The purpose of the present study is to identify the challenges and opportunities of urban tourism development in the district 4 of Tehran. The present study was a qualitative study that applied thematic analysis method to analyze the relevant data. The tool for data gathering was interview and 10experts were interviewed. MAXQDA software version 2020 was applied to analyse collected data, through which the main and secondary codes were extracted in three stages of open coding, central coding and selective coding. The results indicated that in the challenges section, the main factors of infrastructural challenge, socio- cultural challenge, managerial challenge, environmental challenge and economic challenge were identified. Sub- codes were also identified for each main code. Moreover, for tourism development opportunities, the main components of amenities, tourist attractions, motivational factors, cultural and social factors and human resources were identified. On the other hand, the components of educational and advertising measures, infrastructure and policy measures, cultural and social measures, regulatory and health measures, public transport fleet infrastructure and environmental issues were identified as solutions for tourism development. Findings showed that in addition to the facilities, potential and actual opportunities for the development of urban tourism, there are several challenges and obstacles, including economic, infrastructural, socio- cultural, managerial and environmental challenges and obstacles.امروزه همگام با گسترش شهرنشینی، تغییرات در سبک زندگی افراد و تغییر الگوهای کار و فراغت، پدیده گردشگری شهری از اهمیت روزافزونی برخوردار است. از این منظر، شهرها در وهله اول برای شهروندان و ساکنین و در وهله دوم برای گردشگران و بازدیدکنندگان از سایر نقاط، خود به عنوان مقصد گردشگری با طیف وسیعی از جاذبه ها و سرگرمی ها عمل می کنند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های توسعه گردشگری شهری در منطقه 4 تهران است. مطالعه حاضر، یک مطالعه کیفی بوده که از روش تحلیل مضمون برای تحلیل نتایج استفاده شده است. ابزار گردآوری محتوا، مصاحبه بوده و با 10 نفر از خبرگان امر مصاحبه انجام شده است. نرم‌افزار مورداستفاده به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، نرم‌افزار Maxqda نسخه 2020 بوده است. نتایج حاکی از آن بود که در بخش چالش‌ها، عوامل اصلی چالش زیرساختی، چالش اجتماعی- فرهنگی، چالش مدیریتی، چالش محیطی و چالش اقتصادی شناسایی شدند که برای هریک از آنها کدهای فرعی نیز شناسایی گردید. همچنین در بخش فرصت‌های توسعه گردشگری، مؤلفه‌های اصلی امکانات رفاهی، جاذبه گردشگری، عوامل انگیزشی، عوامل فرهنگی و اجتماعی و نیروی انسانی شناسایی شدند. از سوی دیگر، مؤلفه‌های اقدامات آموزشی و تبلیغات، اقدامات زیرساختی و سیاست‌گذاری، اقدامات فرهنگی و اجتماعی، اقدامات نظارتی و بهداشتی، زیرساخت‌های ناوگان حمل‌ونقل عمومی و مسائل زیست‌محیطی به‌عنوان راهکارهایی به‌منظور توسعه گردشگری شناسایی شدند. همچنین چالش‌ها و موانعی وجود دارد که از آن جمله می‌توان به چالش‌ها و موانع اقتصادی، زیرساختی، اجتماعی فرهنگی، مدیریتی و محیطی اشاره کرد. http://iic.ihss.ac.ir/fa/Article/Download/40606