iics-202604131820260413183817CMV Verlagkhoffmann@cmv-verlag.comCMV VerlagIranian Islamic city studiesiics2228-639X31820251556IrajTeymouriHadiHakimiRahimHeydari ChianehAramHamidi318202513315410.61882/iics.42792.15.56.133http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/42792احدی‌نژاد، محسن (1392) ارزیابی عوامل درونی تأثیرگذار و آسیب‌پذیری ساختمان‌های شهر در برابر زلزله با استفاده GIS نشریه: آمایش محیط، سال1392، دوره6، شماره 20، صص 23-52. پورمحمدي، امير و همکاران (1392) توسعه چارچوب تحليلي مبتني بر GIS براي ارزيابي دوام شهري در برابر زلزله در مورد تهران، فصلنامه کاهش افتراق فاجعه‌ها، 8، صص 91-105. جمعیت هلال‌احمر جمهوری اسلامی ایران، سازمان جوانان (1382) نکات ایمنی قبل، حین و پس از سیل، گرگان الف، 2- نوبت اول. حبیبی، ا. (۱۳۸۹) کاهش آسیب‌پذیری ناشی از زلزله در شهر تهران با استفاده از تحلیل سلسله‌مراتبی AHP و GIS، رساله دکتری، دانشگاه تهران، تهران، ایران. حمیدی، علی (۱۳۷۳) شهر برابر زمین‌لرزه. مرکز تحقیقات و برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای. زبردست، اردشیر (1380) کاربرد فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی در برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، نشریه هنرهای زیبا، شماره 10، صص 21-23. شريف‌زادگان، محمود و مهدي فتحي (1390) توسعه روشي خودکار براي تحليل واکنش شبکه‌هاي خياباني شهري به زلزله (مطالعه موردي شهر کرمانشاه، ايران). مخاطرات طبيعي، 63 (3)، صص1567-1584. شمائی، عبدالمحمد و مجید شمائی و علی فریدحسینی (1399) کاربرد یک مدل فازی AHP برای تحلیل آسیب‌پذیری بافت‌های تاریخی در شهر کاشان، ایران. مجله مهندسی سازه و ساختمان، 5 (3)، صص94-104. شمایی، مجید و همکاران (۱۳۹۶) تحلیل آسیب‌پذیری پایداری معماری شهر کاشان در برابر زلزله با استفاده از فازی AHP و Expert choice ، ژئوماتیک ایران، ۶ (۳)، صص 143-155. ضرغامي‌زنگ‌آبادي، مسعود و همکاران (1391) به‌کارگيري دانش تخصصي و تحليل چندمعياري در عملياتي کردن استراتژي‌هاي کاهش خطر در مناطق شهري، مجله برنامه‌ريزي و توسعه شهري، 139(1)، صص 1-9. قانون مدیریت بحران کشور 4/6/1398. کلانتری خلیل‌آباد، حسین و همکاران (1391) بررسی نقش سرمایه‌های اجتماعی در کاهش خطر زلزله در بافت تاریخی یزد (مطالعه موردی محله فهادان)، نشریه مطالعات شهرهای ایرانی اسلامی، دوره 3، شماره 9. ویسه، یدالله (۱۳۸۷) نگرشی بر مطالعات شهرسازی و برنامه‌ریزی شهری در مناطق زلزله‌خیز، انتشارات مؤسسه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله. Hosseindokht, M. (2010) Identification and prioritization of earthquake vulnerability using AHP and GIS (Case Study: Kermanshah city). Journal of Geographic Information Science, 20(80), 67-79. ISDR, 2004: Living With Risk: A global review of disaster reduction initiatives United Nations International Strategy For Disaster Reduction. Ishita, K. (2010) Application of hierarchical analysis method and GIS in earthquake vulnerability estimation. International Journal of Earth Sciences and Engineering, 3(2), 231-238. Rashed.T,Weeks.J, 2004: Exploring The Spatial Association Between Measures From Satellite Imagery And Patterns Of Urban Vulnerability To Earthquake - Hazards,International Population Center, Department Of Geography,San Diego State University, San Diego.USA. BehzadOmranzadehAliMahvash Mohammadi Varnosfaderani318202510113110.61882/iics.43298.15.56.101http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/43298احمدی ، اکبر و جهانگرد استفندیار. (1399). رتبه بندی محلات شهر تهران از بعد سطح برخورداری و کیفیت زندگی با استفاده از Fuzzy TOPSIS. اقتصاد شهر (5) 1، 127-147 بیات، اسداله، کرکه آبادی، زینب، و کامیابی، سعید. (1396). ارزیابی و سنجش وضعیت افتراق و ناهمگونی فضایی موجود در سطح منطقه شهری تهران با استفاده از مدل TOPSIS. جغرافیا، 15 (دوره جدید)(54 )، 229-246. SID. https://sid.ir/paper/150147/fa تقوایی، علی اکبر، بمانیان، محمدرضا، پورجعفر، محمدرضا، و بهرام پور، مهدی. (1394). میزان سنجش عدالت فضایی در چارچوب نظریه شهر عدالت محور, مورد پژوهی: مناطق 22 گانه شهرداری تهران. مدیریت شهری، 14(38)، 391-423. SID. https://sid.ir/paper/92135/fa حیدری چیانه، رحیم، محمدی ترکمانی، حجت، و واعظی، موسی. (1396). تحلیلی بر عدالت فضایی و کاربری های درمانی مبتنی بر GIS مطالعه موردی: کلانشهر تبریز. بیمارستان، 16(3 (مسلسل 62))، 19-29. SID. https://sid.ir/paper/106691/fa داداش پور، هاشم، و رستمی، فرامرز. (1390). سنجش عدالت فضایی یکپارچه خدمات عمومی شهری بر اساس توزیع جمعیت, قابلیت دسترسی و کارایی در شهر یاسوج. مطالعات و پژوهش های شهری منطقه ای، 3(10)، 1-22. SID. https://sid.ir/paper/153045/fa دلایی میلان، ابراهیم، و خیرالدین، رضا. (1396). سنجش عدالت فضایی در بستر نظام حمل و نقل عمومی با مدل تحلیل شبکه ای (مورد پژوهی: مناطق 2, 3, 4 و 5 شهر تهران). نگرش های نو در جغرافیای انسانی (جعرافیای انسانی)، 9(3 )، 19-39. SID. https://sid.ir/paper/502206/fa رهنما، محمدرحیم، و ذبیحی، جواد. (1390). تحلیل توزیع تسهیلات عمومی شهری در راستای عدالت فضایی با مدل یکپارچه دسترسی در مشهد. جغرافیا و توسعه، 9(پیاپی 23)، 5-26. SID. https://sid.ir/paper/77025/fa صارمی، حمیدرضا، و توتزاری، سهیلا. (1393). سنجش و ارزیابی سطوح برخورداری مناطق شهری کلان شهر تهران با استفاده از تکنیک TOPSIS. هویت شهر، 8(18)، 47-60. SID. https://sid.ir/paper/154650/fa صالحی امیری، سیدرضا، و رضایی، زهره. (1387). بررسی مفهوم عدالت اجتماعی. پژوهشنامه عدالت اجتماعی، -(26)، 11-37. SID. https://sid.ir/paper/479223/fa عمران‌‍زاده. (1394). تبیین عدالت فضایی در شهر آرمانی اسلام (مطالعه موردی : کلان شهر تهران). رساله دکتری برنامه‌ریزی شهری دانشگاه تهران مرصوصي, نفیسه. (1382). تحليل فضايي عدالت اجتماعي در شهر تهران مطالعه موردی شهرداری تهران. رساله دکتری جغرافيا گرايش برنامه‌ريزي شهري، دانشگاه تربيت مدرس, تهران ندایی طوسی، سحر، و نوری، علیرضا. (1396). ارزیابی یکپارچه عدالت بالفعل فضایی در دسترسی به تسهیلات پایه شهری به روش ارزیابی چندمعیاره فضایی, موردپژوهی: شهر اردبیل. صفه، 27(78 )، 105-136. SID. https://sid.ir/paper/94451/fa نوروزی، فریبا، صالحی، اسماعیل، و خستو، مریم. (1398). فراتحلیل مطالعات انجام شده در حوزه عدالت فضایی. جغرافیا و آمایش شهری - منطقه ای، 9(33)، 83-104. SID. https://sid.ir/paper/524390/fa وارثی، حمیدرضا، قائدرحمتی، صفر، و باستانی فر، ایمان. (1386). بررسی اثرات توزیع خدمات شهری در عدم تعادل فضایی جمعیت مطالعه موردی؛ مناطق شهر اصفهان. جغرافیا و توسعه، 5(پیاپی 9)، 91-106. SID. https://sid.ir/paper/77355/fa الوندی پور، نینا، و داداش پور، هاشم. (1397). فرا روش پژوهش های مرتبط با عدالت فضایی در مقیاس شهری در ایرن در بازه ی زمانی 1383-1394. پژوهش های بوم شناسی شهری، 9(2 (پیاپی 18) )، 63-74. SID. https://sid.ir/paper/407589/fa Alperovitz, G. (2017). The possibility of a pluralist commonwealth evolutionary reconstruction toward a caring and just political economy. Interdisciplinary Journal of Partnership Studies, 4(1). Alrobaee, T. R. (2021). Measuring spatial justice indices in the traditional islamic cities by using gis, an-najaf holy city, Iraq A case study. Journal of Geoinformatics & Environmental Research, 2(01), 01–13. Bibby, P., Henneberry, J., & Halleux, J.-M. (2021). Incremental residential densification and urban spatial justice: The case of England between 2001 and 2011. Urban Studies, 58(10), Article 10. https://doi.org/10.1177/0042098020936967 Biswas, S. P. (2015). Assorted City: Equity, Justice, and Politics in Urban Services Delivery. SAGE Publications India. Bowen, W. (2002). An Analytical Review of Environmental Justice Research: What Do We Really Know? Environmental Management, 29(1), 3–15. https://doi.org/10.1007/s00267-001-0037-8 Cervero, R., & Kockelman, K. (1997). Travel demand and the 3Ds: Density, diversity, and design. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 2(3), 199–219. Chakraborty, L., Rus, H., Henstra, D., Thistlethwaite, J., & Scott, D. (2020). A place-based socioeconomic status index: Measuring social vulnerability to flood hazards in the context of environmental justice. International Journal of Disaster Risk Reduction, 43, 101394. Connolly, J. J. T., & Steil, J. (2009). Finding Justice in the City. In P. Marcuse null (Ed.), Searching for the Just City: Debates in Urban Theory and Practice (Vol. 1, pp. 1–16). Corubolo, E. (1998). Urban management and social justice. Dlabac, O., Zwicky, R., Carpenter, J., & Pereira, P. (2022). Towards the ‘just city’? Exploring the attitudes of European city mayors. Urban Research & Practice, 15(2), Article 2. https://doi.org/10.1080/17535069.2020.1739323 Ewing, R., Handy, S., Brownson, R. C., Clemente, O., & Winston, E. (2006). Identifying and measuring urban design qualities related to walkability. Journal of Physical Activity and Health, 3(s1), S223–S240. Fainstein, S. S. (2014). The just city. International Journal of Urban Sciences, 18(1), Article 1. https://doi.org/10.1080/12265934.2013.834643 Fan, C., Jiang, X., Lee, R., & Mostafavi, A. (2022). Equality of access and resilience in urban population-facility networks. Npj Urban Sustainability, 2(1), Article 1. https://doi.org/10.1038/s42949-022-00051-3 Fincher, R., & Iveson, K. (2012). Justice and Injustice in the City. Geographical Research, 50(3), Article 3. https://doi.org/10.1111/j.1745-5871.2011.00742.x Gaile, G. L. (1984). Measures of Spatial Equality. In G. L. Gaile & C. J. Willmott (Eds.), Spatial Statistics and Models (pp. 223–233). Springer Netherlands. https://doi.org/10.1007/978-94-017-3048-8_12 Hadjimichalis, C. (2011). Uneven geographical development and socio-spatial justice and solidarity: European regions after the 2009 financial crisis. European Urban and Regional Studies, 18(3), Article 3. Harvey, D. (2009). Social justice and the city (Rev. ed). University of Georgia Press. Jian, I. Y., Luo, J., & Chan, E. H. W. (2020). Spatial justice in public open space planning: Accessibility and inclusivity. Habitat International, 97, 102122. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2020.102122 Kunzmann, K. R. (1998). Planning for spatial equity in Europe. International Planning Studies, 3(1), 101–120. Lobao, L. M., Hooks, G., & Tickamyer, A. R. (2007). The Sociology of Spatial Inequality. SUNY Press. Meng, Y., & Malczewski, J. (2015). A GIS-based Multicriteria Decision Making Approach for Evaluating Accessibility to Public Parks in Calgary, Alberta. HUMAN GEOGRAPHIES – Journal of Studies and Research in Human Geography, 9(1), Article 1. https://doi.org/10.5719/hgeo.2015.91.3 Mohai, P., Pellow, D., & Roberts, J. (2009). Environmental Justice. Annual Review of Environment and Resources, 34. https://doi.org/10.1146/annurev-environ-082508-094348 Moroni, S. (2020). The just city. Three background issues: Institutional justice and spatial justice, social justice and distributive justice, concept of justice and conceptions of justice. Planning Theory, 19(3), 251–267. https://doi.org/10.1177/1473095219877670 Oh, K., & Jeong, S. (2007). Assessing the spatial distribution of urban parks using GIS. Landscape and Urban Planning, 82(1), Article 1. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2007.01.014 Oomen, B., Davis, M. F., & Grigolo, M. (2016). Global Urban Justice. Cambridge University Press. Philippopoulos-Mihalopoulos, A. (2014). Spatial justice: Body, lawscape, atmosphere. Routledge. Piras, S., Tobiasz-Lis, P., Currie, M., Dmochowska-Dudek, K., Duckett, D., & Copus, A. (2022). Spatial justice on the horizon? A combined Theory of Change scenario tool to assess place-based interventions. European Planning Studies, 30(5), Article 5. Sassen, S. (1996). Cities and communities in the global economy: Rethinking our concepts. American Behavioral Scientist, 39(5), 629–639. Soja, E. (2009). The city and spatial justice. Justice Spatiale/Spatial Justice, 1(1), Article 1. Stigilitz, J. E. (2012). The price of inequality. Urban transport justice. (2016). Journal of Transport Geography, 54, 1–9. https://doi.org/10.1016/j.jtrangeo.2016.05.002 Uwayezu, E., & De Vries, W. T. (2018). Indicators for measuring spatial justice and land tenure security for poor and low income urban dwellers. Land, 7(3), Article 3. Zallio, M., & Clarkson, P. J. (2021). Inclusion, diversity, equity and accessibility in the built environment: A study of architectural design practice. Building and Environment, 206, 108352. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2021.108352KhaterehMoghani Rahimi HamidrezasaremiSeyed AliSafavi318202512010.61882/iics.46399.15.56.1http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/46399انصاری‌مقدم، مجتبی (1399) «واکاوی راهکارهای انگیزشی سلامت روان در آموزه‌های اسلامی»، مطالعات علوم قرآن، دوره 2، شماره 4، صص 81-104. انصاری، ابراهیم (1381) «جایگاه اجتماعی محله در شهرهای اسلامی با تأکید بر اصفهان»، مجله پژوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، دوره 13، شماره 1، صص 15-26. اورعی‌یزدانی، بدرالدین (1380) «آرمان شهر و روش‌های حکومت آرمانی در تفکر اسلامی»، علوم انسانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، شماره 17، صص 37-‌52. آزاد مرزآبادی، اسفندیار و یوسف اعظمی (1395) «مبانی ایجاد استرس از دیدگاه اسلام»، نشریه پژوهش سلامت، شماره 2، صص 125-132. آیشم، معصومه (1400) «شاخص‌های شهر اسلامی از منظر آرمان‌های نظام جمهوری اسلامی ایران براساس مبانی»، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، دوره6، شماره 2، صص 211-232. آیشم، معصومه و مرتضی میرغلامی و احد نژادابراهیمی (1401) «آینده‌پژوهی جایگاه ارزش‌های شهر اسلامی- ایرانی در بافت‌های تاریخی با رویکرد تحلیل ساختاری و سناریونگاری؛ (نمونه موردی: بافت تاریخی تبریز)»، مطالعات‌محیطی هفت‌حصار، دوره ۱۰، شماره 40، صص 131-‌138. بابائی سالانقوچ، احسان و محمد مسعود و محمود محمدی (1393) «تبیین یک چهارچوب مفهومی برای «شهر اسلامی»»، روش‌شناسی علوم انسانی، دوره 20، شماره 80، صص 109-140. بلالی اسکویی، آزیتا و محمدعلی کی‌نژاد و حمید غفاری (1402) «واکاوی و تبیین مؤلفه‌های معاشرت‌پذیری فضاهای همگانی در شهرهای ایرانی- اسلامی (نمونه‌پژوهی: پیاده‌راه عالی‌قاپو اردبیل)»، هویت شهر، دوره 17، شماره 54، صص 5-16. بلالی ‌اسکویی، آزیتا و مهدی حمزه‌نژاد (1400) «شهر اسلامی از نظریه تا بیانیه»، جهاد دانشگاهی قزوین، قزوین. بیات، بهرام (1393) «رویکرد اسلامی به شهر؛ ویژگی‌های شهر اسلامی»، فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، دوره 4، شماره 1، صص 137-167. پوراحمد، احمد و سیروس موسوی (1389) «ماهیت اجتماعی شهر اسلامی»، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 2، صص 1-12. پورجعفر، محمدرضا و علی پورجعفر و سیما صفدری (1394) «انواع شهر اسلامی و اشاراتی به نحوه شاخص‌سازی در راستای شهری آرمانی- اسلامی»، پژوهش‌های معماری اسلامی، دوره 3، شماره 8، صص 3-17. پورمحمدی، مرضیه و سیدحسین بحرینی و زهره داود‌پور (1398) «شهر اسلامی: تخیل یا واقعیت»، دانش شهرسازی، دوره 3، شماره 2، صص 33-47. پورمحمدی، مرضیه، سیدمحسن حبیبی، سیدحسین بحرینی و زهره داودپور (1401) «رد نظریۀ شهر اسلامی به عنوان فرم»، باغ نظر، دوره 19، شماره 107، صص 99- 110. تقی‌زاده، محمد (1378) «صفات «شهراسلامی» در «متون اسلامی»»، هنرهای زیبا، 4، 5، صص 47-61. حبیبی، سید‌محسن (1375) «کتاب از شار تا شهر: تحلیلی تاریخی از مفهوم شهر و سیمای کالبدی آن: تفکر و تأثر»، تهران، دانشگاه تهران. حبیبی، ماندانا و حسین مجتبی‌زاده (1398) «سنجش خوانش ادراکی شهروندان منطقه 20 شهر تهران از ویژگی‌های شهر اسلامی»، جغرافیا (فصلنامه علمی انجمن جغرافیایی ایران)، دوره 17، شماره 62، صص 138- 156. حبیبیان، هما (1394) «تطبیق شاخص‌های شهرسازی اسلامی در فضای شهری (نمونه موردی: راسته‌بازار مظفریه شهر همدان)»، مطالعات محیطی هفت‌حصار، دوره ۳، شماره 11، صص 19- 32. حبیبیان، هما و نسیم جلالیان (1394) «تطبیق شاخص‌های شهرسازی اسلامی در فضای شهری»، همایش ملی معماری و شهرسازی بومی ایران، یزد. حسینی‌زاده آرانی، سیدسعید و عبدالحسین کلانتری (1394) «دین، سلامت روان و احساس تنهایی بررسی نسبت میان میزان دینداری و سلامت روان با احساس تنهایی (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی)» جامعه‌شناسی کاربردی، دوره 26، شماره 4، صص 25-‌44. حسینی، زهرا و سیده فاطمه رحیمی و تیمور آقاملایی و محمدرضا میری و رضا دستجردی و فاطمه سلمانی (1402) «طراحی، اجرا و ارزشیابی برنامه ارتقای سلامت روان مبتنی بر نظریه لازاروس و فولکمن بر مدیریت استرس در زنان شاغل دارای تعارض کار و زندگی»، طب پیشگیری، دوره 10، شماره 3، صص ۳۱۲-۳۱۷. خاتمی، سیدمهدی (1398) «بازاندیشی در مفهوم شهر اسلامی؛ تحلیلی پیرامون برداشت‌های مختلف از مفهوم شهر اسلامی و تبیین ضرورت خوانش اخلاقی» نقش جهان، دوره ۹، شماره 3، صص 157-166. دانشپور، عبدالهادی و الهام شیری (1394) «عناصر کالبدی کارکردی شکل‌دهنده به هویت بافت‌های تاریخی شهر ایرانی اسلامی»، نقش جهان - مطالعات نظری و فناوری‌های نوین معماری و شهرسازی، دوره ۵، شماره 1، صص 17- 25. درستکار، احسان و مهسا نجارصادقی (1401) «تبیین آراء مطرح در شهرسازی اسلامی بر مبنای رویکرد تلفیقی: تحولات دوران»، گفتمان طراحی شهری، دوره ۳، شماره 3، صص 97- 113. رحیمی، حسین (1386) «در جست‌وجوی شهر اسلامی پایدار»، نشریه پیک‌نور، دوره 5، شماره 2، صص 90-‌100. روشنی‌نژاد، مهین‌دخت و محمد عمران‌نسب و پرویز کمالی و مهدی حسن‌زاده (1379) «ارتباط‌ بین‌ اعتقادات‌ دینی‌ و سلامت‌ روان‌ دانشجویان»‌، نشریه پرستاری ایران، دوره ۱۳، شماره 25، صص 28- 35. سرایی، محمد‌حسین و امیررضا خاوریان گرمسیر (1397) «همگام‌سازی شهر اسلامی با چارچوب‌های مدیریت شهری الکترونیک در فضای شهر ایرانی- اسلامی»، فصلنامه شهر پایدار، دوره 1، شماره 2، صص 97- 103. شهرداری منطقه 1 تهران (1389) «سند راهبردی محله حکمت». صارمی، حمیدرضا و بهاره بهرا (۱۴۰۰) «مؤلفه‌‌های کیفیت مکان در شهر ایرانی اسلامی»، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 43، صص 5-24. صارمی، حمیدرضا و طاهر پریزادی و مهدی خداشناس (1396) «اصول معماری و شهرسازی اسلامی ایرانی با تأکید بر مکتب اصفهان»، تهران، اول و اخر. صارمی، حمیدرضا و آزاده جلالی (1401) «تجلی شهر ایرانی- اسلامی در آراء سیاسی و اقدامات شهرسازی خواجه نظام‌الملک طوسی»، فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، دوره 12، شماره 1، صص 31-48. صارمی، حمیدرضا و محمدامین شاه‌محمدی ‌دانشور (1394) «پیش‌درآمدی بر حکمت هنر اسلامی»، تهران، آفتاب توسعه. صارمی، حمیدرضا و مسعود صارمی (1390) «تحلیل جایگاه شهر و زیبایی در هنر اسلامی»، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 1، شماره 4، صص 11- 101. صارمی، حمیدرضا و شیما کشاورزی (1400) «تبیین اندیشه آرمانشهری با رویکرد شهر اسلامی در دیدگاه آیت‌الله جوادی‌آملی»، فصلنامه علمی نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، دوره 11، شماره 4، 157-182. صفایی‌پور، مسعود و جعفر سعیدی (1396) «تحلیلی تاریخی بر عناصر و ساختار کالبدی فضایی شهرهای ایرانی‌ - اسلامی»، اسلام و مطالعات اجتماعی، دوره 5، شماره 3، صص 95- 125. عشریه، روح‌الله و حسن ستاری ساربانقلی و محمد‌رضا پاکدل و عزیز جوانپور هروی (1399) «الگوی اسلامی ایرانی شهر مطلوب در اندیشة ملاصدرا»، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، دوره 8، شماره 1، صص 195- 224. کلانتری خلیل‌آباد، حسین و مهدی حقی و محسن دادخواه (1393) «مؤلفه‌های اجتماعی الگوی شهرسازی ایرانی و اسلامی»، نقش جهان، دوره ۴، شماره 1، صص 17-26. محیط‌آرا، محمد و عباس ملک‌حسینی و مجید شمس (1397) «الگویی راهبردی از محله پایدار شهر اسلامی- ایرانی (محله بنیاد شهر قم)»، فصلنامه علمی و پژوهشی نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، دوره 10، شماره 3، صص 361-381. مردانی، سیده زهرا (1394) «طبقه‌بندی آراء متفکران مطالعات شهر اسلامی»، باغ نظر، دوره 12، شماره 35، صص 65-74. مروتی، سهراب و فرشته دارابی (1393) «واکاوی مدل ارزیابی شهر اسلامی با رویکردی بر قرآن کریم (نمونه مورد ارزیابی: شهر ایلام)»، مطالعات فهم قرآن، دوره 2، صص 53- 76. مغانی رحیمی، خاطره و مصطفی بهزادفر و سمانه جلیلی‌صدرآباد (1400) «برنامه‌ریزی شهری درمانگر استرس (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران)». پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علم و صنعت ایران. مغانی رحیمی، خاطره و مصطفی بهزادفر و سمانه جلیلی‌صدراباد (الف 1401) «برنامه‌ریزی شهری درمانگر استرس (نمونه مطالعاتی: ناحیه 8 منطقه 1 شهرداری تهران)»، فصلنامه هنرهای زیبا- معماری و شهرسازی ایران، شماره 27، صص 19-33. مغانی رحیمی، خاطره و مصطفی بهزادفر و سمانه جلیلی‌صدراباد (ب 1401) «تبیین مدل مفهومی برنامه‌ریزی شهری درمانگر استرس»، اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، دوره 4، شماره 1، صص 52- 77. مغانی رحیمی، خاطره و مصطفی بهزادفر و سمانه جلیلی‌صدراباد (ج ۱۴۰۱). «رتبه‌بندی نواحی منطقه 1 شهرداری تهران براساس استرس شهری از نظر متخصصان». پنجمین همایش ملی فناوری‌های نوین در مهندسی معماری، عمران و شهرسازی ایران، ایران، تهران. مقدّسی، سید محمدهادی (1400) «ارزیابی تفاسیر آرمان‌شهر در حکمت مدنی اسلامی»، فصلنامه علمی پژوهشی آیین حکمت، صص 12، 46. منصوری، سید امیر (1392) «سازمان فضایی در شهر اسلامی ایران»، هنر و تمدن شرق، دوره 1، شماره 1، صص 135-‌170. مولایی، اصغر (1402) «تبیین اصول و مبانی شهر و شهرسازی اسلامی بر مبنای احکام ثابت»، نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان، دوره 13، شماره 1، صص 127-144. مولائی، اصغر (1396) «تبیین نظم شهر اسلامی بر اساس احکام ثابت»، مجله علمی «فلسفه دین»، دوره 14، شماره 4، صص 855- 887. مولائی، اصغر و صدیقه بهرامی (1401) «تبیین مبانی فقهی شهر هوشمند در شهر ایرانی اسلامی»، اقتصاد و برنامه‌ریزی شهری، دوره 3، شماره 2، صص 198-214. ناری قمی، مسعود (1389) «مطالعه‌ای معناشناختی در باب مفهوم درونگرایی در شهر اسلامی»، معماری و شهرسازی (هنرهای زیبا)، شماره 43، صص 69- 82. نقی‌زاده، محمد (1377) «صفات «شهر اسلامی» در «متون اسلامی»». هنرهای زیبا، ٤(۵)، صص 47-۶۱. نقی‌زاده، محمد (1389) «تأملی در چیستی شهر اسلامی»، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 1، شماره 1، صص 1-14. نقی‌زاده، محمد (1396) «شهر اسلامی: از اندیشه تا ظهور»، تهران، سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی. نقی‌زاده، محمد (1394) «الگو، مبانی، ارکان، صفات و اصول شهر اسلامی»، فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، دوره ۱، شماره 1، صص 63-80. هرزندی، سارا و محمد مسعود و ناصر براتی (1401) «رهیافتی به آموزه‌های مفهوم شهر اسلامی برای شهرسازی امروز»، دانش شهرسازی، دوره 6، شماره 2، صص 41-‌59. Abu-Lughod, J. L., (1987) "The Islamic CityHistoric Myth, Islamic Essence, and Contemporary Relevance", International Journal of Middle East Studies, 19(2), 155–176. Adli, m. (2011) "Urban stress and mental health", Cities, Health And Well-Being Hong Kong, November 2011. Aldous, G. (2013) "The Islamic city critique: Revising the narrative". J Econ Soc Hist Orientm, 56(3):471-93. Aldous, G. (2013). "The Islamic City Critique: Revising the Narrative". Journal of the Economic and Social History of the Orient, 56(3), 471-493. https://doi.org/10.1163/15685209-12341315. AlSayyad, N. (1991) "Cities and caliphs: On the genesis of arab muslim urbanism". Westport: Greenwood Press. Alsayyad, N. (1996) "The study of Islamic urbanism: An historiographic essay". Built Environ, 22(2). Benhadda, A. (2020) "The city in the Islamic World: From Imitiation to Modernization: A Reading of The Arab City and Modernity [Review of The Arab City and Modernity, by K. Ziyadeh]". AlMuntaqa, 3(2), 88–96. https://www.jstor.org/stable/10.31430/almuntaqa.3.2.0088. Burckhardt, T. (1976) "Art of Islam: Language and meaning". London: World of Islam Festival Publishing Company Limited. Burckhardt, T. (1992) "Fez: City of Islam". Cambridge: Islamic Texts Society; 1992. Buttazzoni A, Doherty S, Minaker L. (2021) "How Do Urban Environments Affect Young People's Mental Health? A Novel Conceptual Framework to Bridge Public Health, Planning, and Neurourbanism". Public Health Rep. Feb 9:33354920982088. doi: 10.1177/0033354920982088. Epub ahead of print. PMID: 33563094. Chrisinger, Benjamin W.; King, Abby C. (2018). "Stress experiences in neighborhood and social environments (SENSE): a pilot study to integrate the quantified self with citizen science to improve the built environment and health". International Journal of Health Geographics, 17(1), 17–. doi:10.1186/s12942-018-0140-1. Dykas MJ, Goplen J, Ewart CK, Gump BB. (2021) "Early Adolescents’ Risk Taking Propensity, Urban Stress, and Affiliation With Risky Peers". The Journal of Early Adolescence. 41, 5. doi:10.1177/0272431620939192. Evans, Brittany E.; Huizink, Anja C.; Greaves-Lord, Kirstin; Tulen, Joke H. M.; Roelofs, Karin; van der Ende, Jan; Santana, Geilson Lima (2020b) "Urbanicity, biological stress system functioning and mental health in adolescents". PLOS ONE, 15(3), e0228659–. doi:10.1371/journal.pone.0228659. Fett, Anne-Kathrin J.; Lemmers-Jansen, Imke L.J.; Krabbendam, Lydia (2019) "Psychosis and urbanicity". Current Opinion in Psychiatry, 32(3), 232–241. doi:10.1097/yco.0000000000000486. Hakim BS. (1986) "Arabic-Islamic cities: Building and planning principles". London: KPI. Hernandez, Daphne C.; Daundasekara, Sajeevika S.; Zvolensky, Michael J.; Reitzel, Lorraine R.; Maria, Diane Santa; Alexander, Adam C.; Kendzor, Darla E.; Businelle, Michael S. (2020) "Urban Stress Indirectly Influences Psychological Symptoms through Its Association with Distress Tolerance and Perceived Social Support among Adults Experiencing Homelessness". International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(15), 5301–. doi:10.3390/ijerph17155301. Hourani, A. (1970) "The Islamic city". University of Pennsylvania Press (January 1, 1970), 978-0571090853. Jalilisadrabad, S., Behzadfar, M., Moghani Rahimi, K. (2023) "Stress Relief Urban Planning". Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-99-4202-2. Karakas Demir, H. (2023) "Challenging the Islamic City Paradigm: A Trial for Ottoman Urban Spaces through the Lens of Collective Action Theory". Bilig(106), 109-144. https://doi.org/10.12995/bilig.10605. Kennedy, Daniel P.; Adolphs, Ralph (2011) "Social neuroscience: Stress and the city". Nature, 474(7352), 452–453. doi:10.1038/474452a. Lapidus, IM. (1984) "Muslim Cities in the Later Middle Ages". Cambridge University Press; 1984. Lapidus, IM. (2022) "Middle Eastern Cities: A Symposium on Ancient, Islamic, and Contemporary Middle Eastern Urbanism". University of California Press; First Edition (July 15, 2022). 978-0520365940. Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). "Stress, appraisal, and coping". New York: Springer Publishing Company. Lederbogen, F., Kirsch, P., Haddad, L. et al. (2011) "City living and urban upbringing affect neural social stress processing in humans". Nature 474, 498–501. Lederbogen, Florian; Haddad, Leila; Meyer-Lindenberg, Andreas (2013) "Urban social stress – Risk factor for mental disorders". The case of schizophrenia. Environmental Pollution, 183, 2–6. doi:10.1016/j.envpol.2013.05.046. Marçais W. (1928) "Islam and urban life". Rep Sess Acad Inscr BLett, 72(1):86-100. [French]. Marçais, G. (1954) "L'Architecture musulmane d'Occident Tunisie Algérie Maroc Espagne Sicile". Published by Arts et Métiers Graphiques Paris, 1954. Meloni, A., Fornara, F., & Carrus, G. (2019) "Predicting pro-environmental behaviors in the urban context: The direct or moderated effect of urban stress, city identity, and worldviews". Cities, 88, 83–90. doi:10.1016/j.cities.2019.01.001. Moghani Rahimi, K., Behzadfar, M., & Jalilisadrabad, S. (2024). "Identifying urban stressors: A case study in Zone 8, Municipal District 1, Tehran, Iran". Journal of Urban Planning and Development, 150(4). https://doi.org/10.1061/JUPDDM.UPENG-4914. Milgram, S. (1970) "The Experience of Living in Cities". Science, 167(3924), 1461–1468. doi:10.1126/science.167.3924.1461. Mortada, H. (2003) "Traditional Islamic principles of built environment". 1P stP Edition. Abingdon: Routledge Curzon. Mubi Brighenti, Andrea; Pavoni, Andrea (2017) "City of unpleasant feelings". Stress, comfort and animosity in urban life. Social & Cultural Geography, 1–20. doi:10.1080/14649365.2017.1355065. Nasr, SH. (1987) "Traditional Islam in the modern world". London: Kegan Paul International; 1987. Nasr, SH. (1990) "Islamic art and spirituality". London: State University of New York Press. Prindle. Richard A. (1968). "Health Aspects of the Urban Environment". Public Health Reports (1896-1970), 83(7), 617-621. doi:10.2307/4593367. Pykett, Jessica; Osborne, Tess; Resch, Bernd (2020) "From Urban Stress to Neurourbanism: How Should We Research City Well-Being?". Annals of the American Association of Geographers, 1–16. doi:10.1080/24694452.2020.1736982. Quinn, Kelly; Kaufman, Jay S.; Siddiqi, Arjumand; Yeatts, Karin B. (2010) "Stress and the City: Housing Stressors are Associated with Respiratory Health among Low Socioeconomic Status Chicago Children", 87(4), 688–702. doi:10.1007/s11524-010-9465-1. Raymond, A. (1994) "Islamic City, Arab City: Orientalist Myths and Recent Views". British Journal of Middle Eastern Studies, 21(1), 3–18. http://www.jstor.org/stable/195564. Shannon, Megan M.; Clougherty, Jane E.; McCarthy, Clare; Elovitz, Michal A.; Nguemeni Tiako, Max Jordan; Melly, Steven J.; Burris, Heather H. (2020) "Neighborhood Violent Crime and Perceived Stress in Pregnancy". International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(15), 5585–. doi:10.3390/ijerph17155585. PegahShirazpourFarahHabibNasimAshrafi31820257110010.61882/iics.48393.15.56.71http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48393آرنهایم، رودولف (1392) پویه‌شناسی صور معماری، ترجمة مهرداد قیومی بیدهندی، تهران، سازمان مطالعه و تدوين كتب علوم انساني دانشگاه‌ها (سمت). احمدی، فرهاد (1391) فصل و وصل در معماری سنتی ایران، مجله کیمیای هنر، شماره 3، صص 131-135. اردلان، نادر و لاله بختیار (1379) حس وحدت سنت عرفانی در معماری ایرانی، ترجمة حمید شاهرخ، اصفهان، خاک. الکساندر، کریستوفر (1390) سرشت نظم: ساختارهای زنده در معماری، ترجمة رضا سیروس صبری و علی اکبری، تهران، پرهام نقش. بادآهنگ، ابوالفضل و حسین کلانتری خلیل‌آباد و کرامت‌اله زیاری (۱۴۰۱) شناسایی و تبیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر کیفیت منظر در بافت‌های تاریخی شهرها (مطالعه موردی: محله سنگ سیاه شهر شیراز)، مجله علمی پژوهشی مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 50، صص 37-50. بلیلان اصل، لیدا و ایرج اعتصام و سیدغلامرضا اسلامی (1390) نقش فضای بینابین در هویت‌بخشی به گستره فضایی بافت‌های تاریخی ایران، مجله علمی پژوهشی هویت شهر، دوره 5، شماره 8، صص 59-71. بلیلان اصل، لیدا و ایرج اعتصام و سیدغلامرضا اسلامی (1387) تأثیر فضای بینابین در پیوستگی فضای عناصر معماری و شهری در ایران با مطالعه موردی شهر تبریز، رساله دکتری تخصصی معماری، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران. پرتو، شیده و ویدا نوروز برازجانی و شروین میرشاهزاده (1401) بررسی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر ادراک حس معنویت در فضای مساجد (مطالعه موردی: شش مسجد معاصر تهران)، مجله علمی پژوهشی مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 48، صص 29-40. حجت، مهدی (1394) حضور و ظهور، شرحی بر سکوت و نور لویی کان، تهران، علمی. حمصیان اتفاق، سمیه و حسین کلانتری خلیل‌آباد و محمد میره‌ای (۱۴۰۰) ارائه الگوی مدیریت اکوتوریسم با تأکید بر بافت‌های اکولوژیک شهری (مطالعه موردی منطقه ۹ شهرداری اصفهان)، مجله علمی پژوهشی تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 63، صص 335-359. دانشمند، سارا و کاوه فتاحی (۱۴۰۱) چارچوب فرآیند ادراکی متعالیه به‌منظور ادراک کیفیت زیبایی‌شناسی فضا (برهم‌گذاری دیدگاه علوم جدید و حکمت متعالیه) مجله علمی پژوهشی مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 50، صص 19-36. دل‌زنده، علی و حیدر جهان‌بخش و حسین مرادی‌نسب و محمدرضا بمانیان و حسن ذوالفقارزاده (1402) مرتبه‌بندی تعاریف و شیوه‌های نگرش به معماری اسلامی بر پایه شناخت‌شناسی و هستی‌شناسی اسلامی، مجله علمی پژوهشی مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 54، صص 83-100. طبسی، محسن و فهیمه فاضل‌نسب (1391) بازشناسی نقش و تأثیر جریان‌های فکری عصر صفوی در شکل‌گیری ورودی مساجد مکتب اصفهان، تهران، نشریه علمی- پژوهشی هنرهای زیبا، دوره 17، شماره 3، صص 81-90. علینیای مطلق، ایوب و رضا شکوری و رضا عینی‌فر (1398) چیستی مقام آستانگی در معماری و تأملی در برهم‌کنش درون و بیرون معماری، رساله دکتری تخصصی معماری دانشگاه یزد. علینیای مطلق، ایوب و رضا شکوری و رضا عینی‌فر (1398) تبیین مفهوم آستانگی در برهم‌کنش درون و بیرون محدوده‌ها در معماری، نشریه هنرهای زیبا، دوره 25، شماره 2. صص 31- 42. قوچانی، محیا و سیدمحسن موسوی (1400) تأثیر جهت قبله بر سلسله‌مراتب حرکتی در مساجد با واکاوی سبک‌های معماری ایرانی- اسلامی، فصلنامه پژوهش‌های معماری اسلامی، سال نهم، شماره 33، صص 45-57. گروتر، یورگ کورت (1386) زیبایی‌شناسی در معماری، ترجمة جهانشاه پاکزاد و عبدالرضا همایون، تهران، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی. محمدیان منصور، صاحب (1386) سلسله‌مراتب محرمیت در مساجد ایرانی، نشریه هنرهای زیبا، شماره 29، صص 59-68. مرتضوی، حسن و محمدرضا بمانیان و مجتبی انصاری (1397) ارزش‌های معنایی در معماری آستانگی (نمونه موردی: مسکن سنتی شهر یزد) رساله دکتری تخصصی معماری، دانشگاه تربیت مدرس تهران. مشایخی، محمد و محمدجواد مهدوی‌نژاد (1393) الگوهای طراحی مسجد در معماری معاصر، فصلنامه پژوهش‌های معماری، سال دوم، شماره 4، صص 1-15. مهدوی‌نژاد، محمدجواد و محمد مشایخی (1389) بایسته‌های طراحی مسجد بر مبنای کارکردهای فرهنگی- اجتماعی، دو فصلنامه علمی- پژوهشی معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 5، تهران، صص 65-78. میرسلامی، مهسا و علی عمرانی‌پور (1401) واکاوی نقش فضاهای ميانی در نظام توده - فضا و چگونگی آن بر نحوه رفتار جمعی (مطالعه موردی در عرصه‌های ميانی مساجد قزوين)، فصلنامه علم و محیط‌زیست، دوره 24، شماره 4، صص 47-60. نقيب‌زاده، ميرعبدالحسين (1392) درآمدي به فلسفه. تهران، طهوري. نوربرگ شولتز، کریستیان (1386) معنا در معماری معاصر غرب، ترجمة مهرداد قیومی، تهران، فرهنگستان هنر. نوربرگ شولتز، کریستیان (1393) گزینه‌ای از معماری: معنا و مکان، ترجمة ویدا نوروز برازجانی، تهران، پرهام نقش. نیلفروشان، محمدرضا (1391) معماری ایرانی از آغاز تا دورة قاجاریه، تهران، هم‌اندیشان. هدایتی، فاطمه و جمال‌الدین سهیلی و کمال رهبری‌منش (1402) تبیین رابطه پیکره‌بندی فضاهای بینابین و کیفیت انعطافپذیری با تأکید بر تطبیق‌پذیری در مساجد جامع سلجوقی، نشریة علمی باغ نظر، دوره 20، شماره 126، صص 17-34. de Botton, A. (2006) The architecture of happiness. Pantheon Books. Abdel, H., & Pintos, P. (2022, July 8). Interstitial spaces and public life: The overlooked interventions that weave our built environment. ArchDaily. Retrieved from. Alexander, C. (2002) The nature of order (Vols. 1–4). Oxford: Oxford University Press. Arnheim, R., & Zucker, W. M., & Watterson, J. (1966). Inside and outside in architecture: A symposium. The Journal of Aesthetics and Art Criticism, 25(1), 3–15. Arnheim, R. (1982). The power of the center: A study of composition in the visual arts. Berkeley, CA: University of California Press. Boettger, T. (2014) Threshold spaces: Transitions in architecture. Analysis and design tools. Birkhäuser. Canter, D. (1997) The facets of place. In G. T. Moore & R. W. Marans (Eds.), Advances in environment, behavior, and design (Vol. 4): Towards the integration of theory, methods, research, and utilization (pp. 109–147) New York: Plenum Press. Iranmanesh, A., & Denerel, S. B. (2023) Well-being as an effective aspect in the perception of vital in-between spaces within art and architecture faculties. Buildings, 13(6), 1467. Mayhew, A. (2019) Architecture and the spaces in-between. Manifesto for the Canadian Architecture Forums on Éducation (CAFÉ). University of Calgary. Norberg-Schulz, C. (1980) Genius loci: Towards a new phenomenology of architecture. London: Academy Editions. Loehlin, J. C. (2004) Latent variable models: An introduction to factor, path, and structural equation analysis. Lawrence Erlbaum Associates. Nooraddin, H. (1966) Al Fina: A study of “in-between” spaces along streets as an urban concept in Islamic cities of the Middle East with a case study in Cairo. Department of Town and Regional Planning, Faculty of Architecture, Trondheim, Norway. Shamai, S. (1991) Sense of place: An empirical measurement. Geoforum, 22, 347–358. The Metapolis dictionary of advanced architecture (city, technology, and society in the information age). (2003). Barcelona: European Union. somayehomidvariSomayehDavoudiHosseinMahdavipour Shahrbabak3182025477010.61882/iics.48400.15.56.47http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48400آتکینسون، ریتا ال (1393) زمینه روان‌شناسی احساس و ادراک، مترجم: حسین ابراهیمی‌مقدم، چاپ دوم، تهران، فارابی. اسدی، علی و سعید صالحی مرزیجرانی و حسن سجادزاده و حسین کلانتری خلیل‌آباد (1402) نقش کیفیت محیطی در تداوم سکونت و زندگی در مجتمع‌های زیستی شهر اراک، نشریه مطالعات شهری، پیاپی 47، صص 19-32. بادآهنگ، ابوالفضل و حسین کلانتری خلیل‌آباد و کرامت‌الله زیاری (1401)‌ شناسایی و تبیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر کیفیت منظر در بافت‌های تاریخی شهرها (مطالعه موردی: محله سنگ سیاه شهر شیراز)، نشریه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، پیاپی 50، صص 37-50. براتی، ناصر، کاکاوند، الهام (1392) ارزیابی تطبیقی کیفیت محیط سکونت شهری با تأکید بر تصویر ذهنی شهروندان، نشریه هنرهای زیبا، شماره 3، صص 25-32. براتی، ناصر و محمدعلی سلیمان‌نژاد (1390) ادراک محرک‌ها در محیط کنترل‌شده و تأثیر جنسیت بر آن، باغ نظر، شماره 17، صص 19-29. بنتلي، اياين و آلن الكك و پال مورين و مكگلين و سوواسميت گراهام (1382) محیط‌هاي پاسخ‌ده: کتاب راهنماي طراحان، ترجمه مصطفي بهزادفر، تهران، علم و صنعت. بی‌طرف، سمیه و محسن کاملی و بهرام صالح صدق‌پور (1400) نقش مطالعات جغرافیای انسانی (عناصر محیط- رفتار) در بازشناسی الگوی آموزشی درس طراحی معماری 5 (مسکونی)، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، شماره 50، صص 22-55. پاک نهاد، حدیثه و مهدیه پژوهان‌فر (1396) بهبود الگوهای کیفیت فضایی پارک‌های شهری به‌منظور افزایش تعاملات اجتماعی شهروندان، نمونه موردی: پارک‌های شهر گرگان، فصلنامه دانشگاه گلستان، سال هفتم، شماره 26، صص 22-55. پاکزاد، جهانشاه (1385) مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری، تهران، شهیدی. پالاسما یوهانی (1395) خیال مجسم: تخیل و خیال‌پردازی در معماری، ترجمة علی اکبری، تهران، پرهام نقش. پای‌کن، عصمت و مجتبی رفیعیان (1398) در جست‌وجوی چارچوب یکپارچه ادراک فضا در مطالعات تعاملی انسان و محیط، معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 28، صص 125-138. پورجعفر، محمدرضا و علی‌اکبر تقوایی و علیرضا صادقی (1388) خوانش تأثیر ساماندهی محورهای بصری بر ارتقاء کیفیت محیط فضاهای عمومی شهری (نمونه موردی: خیابان آزادی تهران)، مدیریت شهری، شماره 24. حاجی قاسمی، کامبیز (1383) گنجنامه آثار تاریخی- خانه‌های سنتی یزد، تهران، روزنه. خامنه، بتول و حسـن جنگـی (1393) تحلیـل فضـایی عملکــردهــاي زیباشناســانه در ایجــاد آرامــش روانــی شهروندان (نمونه موردي: منطقه 6 شـهرداري تهـران)، آمایش محیط، دوره 7 ، شماره 27. داداش‌پور، هاشم، روشنی، صالح (1392) ارزیابی تعامل میان فرد و محیط زندگی در محلات جدید با استفاده از سنجش کیفیت عینی و ذهنی؛ مطالعه موردی: شهرک نفت تهران، مطالعات شهری، صص 3-15. دوبران، اسماعیل و داود خدایی و سعید غلامی و مهرداد دانش‌دوست (1391) سنجش مؤلفه‌های آسایش بصری در منظر شهری (با تأکید بر محله حسنیه اعظم زنجان)، نشریه جغرافیا و مطالعات شهری، دوره 1، شماره 3، پاییز، تهران. راستبین، ساجد و یاسر جعفری و یاسمن دارم و امیرمحمد معززی مهر طهران (1391) رابطه همبستگی بین کیفیت‌های محیطی و تداوم حیات شهری در عرصه‌های عمومی(نمونه موردی: جلفای اصفهان)، باغ نظر، سال نهم، شماره 21، صص 35-46. رضازاده، راضیه، مصطفی عباس‌زادگان و صهبا گلچین‌فر (1384) عوامل مؤثر بر تعامل اجتماعی در فضاهای باز شهری، شهرداری‌ها، صص 58-61. رضایی، حسین و غزال کرامتی و مزین دهباشی شریف و محمدرضا نصیرسلامی (1397) تبیین الگوواره‌ای فرآیند روان‌شناختی حصول معنای محیطی و تحقق حس مکان با تمرکز بر نقش واسط ادراک. باغ نظر، 15(65 )، صص 49-66. رفیعیان، مجتبی و مریم عظیمی و حامد مقدم (1391) ارزیابی کیفیت مناطق شهری در برخورداری از فضاهای عمومی با استفاده از نمودار وزنی و رونی؛ نمونه موردی شهر قدیم لار، آمایش محیط، شماره 16، صص 33-50. زنگنه، نجمه و هادی کشمیری (1397) نقش مؤلفه‌های غنای حسی در ارتقاء کیفیت محیطی فضای شهری (نمونه موردی: مجموعه زندیه شیراز)، مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، سال پنجم، شماره 2. سعیدیان، عبدالحسین (1388)، دوره ده جلدی دایره‌المعارف بزرگ نو، جلد اول، تهران، علم و زندگی- آرام. شاه‌چراغی، آزاده و علیرضا بندرآباد (1399) محاط در محیط (کاربرد روان‌شناسی محیطی در معماری و شهرسازی)، تهران، سازمان جهاددانشگاهی. شاهی آقبلاغی، عارف و یعقوب زنگنه و حسن خدابنده لو، و عباس درودی‌نیا (1395) سنجش شاخص‌های کیفیت محیط شهری (مطالعه موردی: مسکن مهر شهر سبزوار). مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، دوره 7، شماره 26، صص 54-72. شرفی، علی و شرف مطوب و سعیده اسدی (1396) «تحلیل نقش ادراک خطر بر رفتار محیطی هنگام لرزه در مجموعه گنجعلی‌خان و بازار کرمان»، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 28، تابستان، تهران. شریفیان، محمدامین و نیر طهوری و ایرج اعتصام و حسین ذبیحی (1398) مطالعه تطبیقی پدیدارشناسی معماری در نظریات یوهانی پالاسما و استیون هال. کیمیای هنر، 8 (33)، صص 63-80. شفیعی، روشنک و پرویز شریفی درآمدی (1385) نابینایی و ادراک محیط، تهران، سپاهان. شمس اسفندآباد، حسن، (1393)، روان‌شناسی محیط، تهران، سمت. صالحی‌نیا، مجید و مهدیه نیرومند شیشوان (1397) تبیین نقش مؤلفه‌های منظر حسی مبتنی بر حواس در کیفیت ادراک حسی محیطی گذر ارگ جدید تبریز، فصلنامه شهر ایرانی اسلامی، 8(31)، صص 19-31. صداقت، زهرا (1396) سنجش غنای حسی فضاهای شهری: معرفی یک چارچوب تحلیلی، مجله صفه، دوره 27، شماره 1. طهماسبی، ارسلان و هوشمند علیزاده و پرویز اصلانی (1397) مطالعه مؤلفه‌های شکل‌دهنده کیفیت معنایی- ادراکی محیط، مورد مطالعاتی: محله قطارچینان سنندج، معماری و شهرسازی آرمان شهر، شماره 25. کامو شلمانی، کامور و سیمین حناچی (1394) بررسی تأثیر عوامل بصری فضاهای شهری بر الگوهای رفتاری شهروندان (مطالعه موردی: میدان شهرداری رشت)، هویت شهر، شماره بیست و چهارم. کریمی یزدی، اعظم و ناصر براتی و مجید زارعی (1395) ارزیابی تطبیقی ادراک فضای شهری از نظرگاه مخاطبین و متخصصین عرصه شهری (مطالعه موردی مجموعه شهری امامزاده صالح تجریش تهران)، باغ نظر، شماره 45. گلکار، کورش (1379) مؤلفه‌های سازنده کیفیت طراحی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، نشریه صفه، شماره 32، صص 38-65. لنگ، جان (1390) آفرینش نظریه معماری نقش علوم رفتاری در طراحی محیط، ترجمه علیرضا عینی‌فر، دانشگاه تهران. مطلبی، قاسم (1380) روان‌شناسی محیطی دانشی نو در خدمت معماری و طراحی شهری، هنرهای زیبا، شماره 10، صص 52-67. مک اندرو، فرانسیس تی (1387) روان‌شناسی محیطی، ترجمه غلامرضا محمودی، تهران، زرباف اصل. نقی‌زاده، محمد (1382) مبانی فلسفی زیبایی‌شناسی طراحی محیط و منظر ایرانی، محیط‌شناسی، شماره 30، صص 61-80. Hazreena, Hussein (2010) “Using the sensory garden as a tool to enhance the educational development and social interaction of children with special needs”, Support for learning, volume 25, number 1. Pp 25-41. Makachia, P. (2015) Influence of house form on dweller- initiated transformations in urban housing. Chen, Sidi (2024) Exploring the Relationship Between Architectural Space Perception and User Experience in the Construction Industry Using Digital Art, Computer-Aided Design & Applications, 21(S11), 28-41. Higuera-Trujillo, J.L.; linares, C.; Macagno, E. (2021) TheCognitive-Emotional Design andStudy of Architectural Space:A Scoping Review ofNeuroarchitecture and Its PrecursorApproaches. Sensors,21. Ghadiri, M., &Shahrbabaki, S. (2016) Comparativeanalysis of the quality of reconstructed urban servicesand visage in Bam city. Barnamerizi-ye Shahri, 7 (25),173-190. MajidSalehiniaHasanRajabali3182025214510.61882/iics.48447.15.56.21http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447http://iic.ihss.ac.ir/en/Article/Download/48447اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان گلستان (1392) بایگانی نقشه‏ها، گرگان. آموزگار مینو و رزا وکیلی‌نژاد و محمد علی‌آبادی (1400) گونه‏شناسی فضای نیمه‌باز طارمه در معماری بوشهر، نشریه پژوهش‌های باستان‏شناسی ایران، دوره 11، شماره 30. اقبالی، سید‌رحمان (1378) معماری ایران در سه دهه نخست قرن بیستم، دومین کنگره تاریخ و معماری و شهرسازی ایران، کرمان، سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور. بلالی، اسکویی و آزیتا و سمانه دهقان (1400) گونه‏شناسی خانه‏های تاریخی ارومیه در دوره قاجار، نشریه آرمانشهر، دوره 14، شماره 37. پیرنیا، محمدکریم (1369) شیوه‏های معماری ایران، تدوین غلامحسین معماریان، مؤسسه نشر و هنر اسلامی وابسته به معاونت فرهنگی و امور اجتماعی و هنر مستضعفان و جانبازان، تهران. پور‌احمد، احمد و مهدی حسام و حدیثه آشور و صابر محمدپور) 1389 (تحلیلی بر الگوی گسترش کالبدی- فضایی شهر گرگان با استفاده از مدل¬های آنتروپی شانون و هلدرن، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، دوره 1، شماره 3. جوادی، نوده مهسا و آزاده شاهچراغی و علیرضا عندلیب (1401) بررسی تناسبات طلایی و اصول هندسی برگرفته از طبیعت در اجزای کالبدی خانه‏های تاریخی (مطالعه موردی: خانه‏های قاجاریه اردبیل)، نشریه باغ نظر، دوره 11، شماره 110. جیحانی، حمیدرضا و علی عمرانی‌پور و فاطمه رجبی و بابک عالمی (1398) گونه‏شناسی خانه‏های تاریخی دوره قاجاریه نراق، مسکن و محیط روستا، دوره 38، شماره 167. غلامعلی، حاتم (1378) سیمای فرهنگی ایران به کوشش عباس نامجو، تهران، عیلام. حائری مازندرانی، محمدرضا (1388) خانه، فرهنگ، طبیعت. تهران، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری. حسینی‌نیا، سید مهدی و کریم حاجی‌زاده باستانی و حبیب شهبازی شیران و رضا رضالو و شاهرخ شیدایی (1399) گونه‏شناسی خانه‏های تاریخی در بافت قدیم اردبیل، نشریه پژوهش‏های باستان‌شناسی ایران، دوره 10، شماره 26. رفیعی سرشکی، بیژن و علی‏محمد رنجبر کرمانی و ندا رفیع‏زاده (1382) فرهنگ مهرازی (معماری) ایران، تهران، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن. رجبی، پرویز (1355) معماری ایران در عصر پهلوی، تهران، دانشگاه ملی. زمرشیدی، حسین (1390) معماری خانه‏های ایرانی و ساختمان‏سازی مسکونی از دوره قاجاریه تا امروز، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، دوره 1، شماره 3. سیفیان، محمدکاظم و محمدرضا محمودی (1386) محرمیت و معماری سنتی ایران، هویت شهر، دوره 1، شماره 1. سلطانی، مهرداد و سیدامیر منصوری و احمدعلی فرزین (1391) «نقش الگو و مفاهیم مبتنی بر ترجمه در فضای معماری، نشریه علمی پژوهشی باغ نظر، دوره 1، شماره 21. سلطان‏زاده، حسین (1384) فضاهای ورودی در معماری سنتی ایران تهران، دفتر پژوهش‏های فرهنگی. صارمی، علی‌اکبر و علی رادمرد ( 1376) ارزش‌های پایدار در معماری ایران، تهران، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور. عینی‌فر، علیرضا و سیده ندا قاضی‌زاده (1388) گونه‌شناسی مجتمع‌های مسکونی تهران با معیار فضای باز، نشریه معماری و شهرسازی آرمان شهر، سال 1389، شماره 5. قاسمی سیچانی، مریم (1402) گونه‏شناسی خانه‏های اعیانی کوشکی دوره پهلوی اول در شهر اصفهان، باغ نظر، دوره20، شماره 122. کاتب، فاطمه (1386) معماری خانه‏های ایرانی، تهران، نشر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. کی‍انی، مص‍طفی (۱۳۸۳)مع‍ماری دوره په‍لوی اول: دگرگونی اندیش‍ه‌ها، پی‍دایش و شک‍ل‌گی‍ری مع‍ماری دوره بی‍ست ساله مع‍اصر ایران ۱۲۹۹-۱۳۲۰»، ته‍ران، مؤسس‍ه مطالع‍ات تاریخ مع‍اصر ایران. کسمائی، مرتضی (1382) اقلیم و معماری، اصفهان، خاک. لنگ، جان (1383) آفرینش نظریه معماری، ترجمه علیرضا عینی‌فر، تهران، انتشارات دانشگاه تهران. معماریان، غلامحسین (1384) سیری در مبانی نظری معماری، تهران، سروش دانش. معماریان، غلامحسین ) 1373( آشنایی با معماری مسکونی ایرانی، گونه‌شناسی درون‌گرا، تهران، دانشگاه علم و صنعت ایران. مقتدایی، مهتا (1385) پیشنهاد روشی برای تحلیل شخصیت شهر، مجله محیط شناسی، دوره 32، شماره 39. نایبی، فرشته (1381) حیات در حیاط، تهران، نزهت. نیازی مطلق جولقانی، نازنین و حسن اکبری (1398) بازشناسی ویژگی‏ها و عناصر حیاط مرکزی در خانه‏های تاریخی شهر اصفهان، معماری اقلیم گرم و خشک، دوره 7، شماره 9. Dormohamadi Mansoure (2020) Typology of historical houses in muzaffarid era: case study of Ardakan city, yazd, Iran,The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences (ISPRS Archives), Volume XLIV-M-1 ,https://doi.org/10.5194. RapoportAmos (1990) vernacular architecture, inturanm,.(eds);Current challendes in the environmental social Sciences, Avebury, Aldershot, England.DOI:10.1201/b18856-4. Cataldi Giancarlo& Luigi MaffeiGian& Vaccaro Paolo (2002) SaverioMuratori and the Italian school of planning typology.Urban morphology( the Journal of the International Seminar on Urban Form). N-6.DOI:10.51347/jum.v6i1.3899.